به نقل از ایرنا از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، شینا انصاری در نشست با حسین میرزایی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط میان محیط زیست و جامعه اظهار کرد: در سالهای گذشته، محیط زیست عمدتاً بهعنوان موضوعی تخصصی و فنی مطرح بوده است؛ در حالی که بخش قابل توجهی از مسائل این حوزه ماهیت اجتماعی دارد و حل آنها بدون مشارکت و همراهی بخشهای مختلف جامعه امکانپذیر نیست.
وی افزود: در بسیاری از موارد، اقداماتی برای رفع مشکلات محیط زیستی صنایع و معادن انجام میشود، اما نمیتوانیم این اقدامات را به زبان قابل فهم برای جامعه و فعالان محیط زیست بیان کنیم و زمینه گفتوگو و تعامل مؤثر را فراهم آوریم. تحقق فرهنگ محیط زیستی نیز نیازمند مشارکت واقعی بخشهای مختلف جامعه است و نباید به فعالیتهای نمادین و مناسبتی محدود شود.
انصاری با اشاره به پیامدهای محیط زیستی جنگ و ضرورت بررسی ابعاد مختلف خسارات ناشی از آن گفت: همچنان با آثار و پیامدهای محیط زیستی جنگ، از جمله آلودگیهای نفتی و آسیب به تأسیسات و اکوسیستمهای طبیعی مواجه هستیم. در همین راستا، ارزیابی خسارات واردشده به تالابها، جنگلها و سایر زیستبومها و همچنین بررسی میزان آلایندههای منتشرشده، با همکاری گروههای دانشگاهی و متخصصان در حال انجام است تا از نتایج آن در پیگیری حقوقی خسارات، از جمله از طریق معاونت حقوقی ریاست جمهوری و بخش بینالملل، استفاده شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر ضرورت توجه به تجربههای گذشته در فرآیند بازسازی اظهار کرد: تجربه دوران پس از جنگ هشتساله نشان میدهد که بیتوجهی به ملاحظات محیط زیستی در برنامههای توسعه و بازسازی میتواند مشکلات جدی و بلندمدتی ایجاد کند. بخشی از مشکلات امروز، از جمله فرونشست زمین، ناشی از سیاستهای گذشته در حوزه انتقال آب بینحوضهای و بارگذاری گسترده صنایع در فلات مرکزی است؛ تصمیماتی که در آنها محیط زیست جایگاه متناسبی در فرآیند برنامهریزی و تصمیمگیری نداشته است.
وی تصریح کرد: مهمتر از سرعت بازسازی، جهتگیری آن است. نمیتوان صرفاً با هدف بازگرداندن سریع زیرساختها و تأسیسات به شرایط گذشته اقدام کرد، بدون آنکه پایداری محیط زیست و پیامدهای اجتماعی تصمیمات مورد توجه قرار گیرد. بازسازی باید به بازآفرینی تبدیل شود؛ به این معنا که ضمن جبران خسارات، مشکلات و خطاهای گذشته نیز مورد توجه قرار گیرد و مسیر توسعه به سمت پایداری محیط زیستی هدایت شود.
انصاری با تأکید بر ضرورت ارتقای جایگاه محیط زیست در حکمرانی و تصمیمگیری خاطرنشان کرد: سازمان حفاظت محیط زیست برای تدوین سند سیاستی محیط زیست در حوزه بازسازی و انجام مطالعات اجتماعی و فرهنگی پیامدهای محیط زیستی جنگ، نیازمند همکاری و بهرهگیری از تجربیات و تخصص پژوهشگران پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات است.
وی ابراز امیدواری کرد با همکاری این پژوهشگاه، ضمن انجام مطالعات دقیق و علمی، زمینه انتقال یافتههای پژوهشی به فرآیندهای حکمرانی و تصمیمگیری فراهم شود و ملاحظات محیط زیستی و اجتماعی در مسیر بازسازی و توسعه کشور جایگاه مؤثرتری پیدا کند.
تقویت نگاه اجتماعی و فرهنگی به محیط زیست، ضرورتی برای تحقق پایداری است
همچنین حسین میرزایی رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با تأکید بر ضرورت تقویت نگاه اجتماعی و فرهنگی به مسائل محیط زیستی، بر آمادگی این پژوهشگاه برای همکاری با سازمان حفاظت محیط زیست در زمینه تولید و ترویج ادبیات محیط زیستی، انتقال تجربیات جهانی و افزایش حساسیت جامعه و نهادهای اجرایی نسبت به ضرورت حفاظت از محیط زیست تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت بهرهگیری از تجربیات جهانی در حوزه محیط زیست اظهار کرد: تجربه کشورهای مختلف از جمله آلمان و ژاپن در زمینه بازسازی و توسعه پایدار، میتواند زمینه مناسبی برای بهرهگیری از الگوهای موفق در کشور فراهم کند و خوشبختانه بخشی از این تجربیات نیز به زبان فارسی ترجمه شده است.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد اجتماعی و فرهنگی مسائل محیط زیستی افزود: هرچقدر اقدامات فنی و تخصصی در حوزه محیط زیست توسعه پیدا کند، بدون توجه به نگاه اجتماعی و فرهنگی و افزایش حساسیت جامعه نسبت به این موضوعات، نمیتوان به نتایج پایدار دست یافت.
میرزایی با اشاره به ظرفیتهای پژوهشی و علمی کشور تصریح کرد: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات میتواند بهعنوان نهادی واسط میان جامعه علمی، نهادهای اجرایی و جامعه، در تقویت ادراک و فهم متقابل و توسعه همکاریهای مشترک نقش مؤثری ایفا کند.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با بیان اینکه تولید و ترویج ادبیات محیط زیستی با رویکرد اجتماعی از ضرورتهای امروز کشور است، گفت: لازم است در این زمینه، ضمن بهرهگیری از تولیدات علمی و تجربیات داخلی و جهانی، زمینه شناخت دقیقتر مسائل محیط زیستی و افزایش حساسیت نسبت به مخاطرات و پیامدهای آن در جامعه و نهادهای اجرایی فراهم شود.
وی با تأکید بر اهمیت برنامهریزی کاربردی و اثربخش در همکاریهای پژوهشی خاطرنشان کرد: مطالعات و فعالیتهای مشترک باید بهگونهای طراحی شوند که در بازههای زمانی مشخص، به نتایج قابل استفاده برای سازمان حفاظت محیط زیست منجر شوند. اگرچه برخی پژوهشها ماهیت بلندمدت دارند، اما بخش مهمی از اقدامات مشترک باید در کوتاهمدت نیز بتواند پاسخگوی نیازها و اولویتهای سازمان باشد.
میرزایی با اعلام آمادگی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برای همکاری با سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ظرفیتهای علمی و پژوهشی این مجموعه میتواند در مسیر تقویت فرهنگ محیط زیستی، توسعه نگاه اجتماعی به حفاظت از محیط زیست و تحقق پایداری مورد استفاده قرار گیرد و امیدواریم با برنامهریزی مشترک، زمینه اجرای اقدامات مؤثر و کاربردی در این حوزه فراهم شود.
