بسته شدن معوقات بازنشستگان و امیدواری کارمندان به افزایش حقوق

به نقل از گروه روانشناسی رکنا، افزایش حقوق کارمندان و واریز معوقات بازنشستگان در ظاهر دو موضوع اقتصادی جداگانه هستند، اما از منظر روانشناسی اجتماعی به یک نقطه مشترک می رسند: احساس امنیت مالی. برای کارمند، میزان افزایش حقوق می تواند تعیین کننده توانایی او برای مدیریت هزینه های ماهانه باشد؛ برای بازنشسته نیز دریافت معوقات، گاهی به معنای تامین هزینه های ضروری، پرداخت بدهی یا جبران مخارجی است که در ماه های گذشته به تعویق افتاده اند.

به همین دلیل، جست وجوی این دو موضوع را نباید صرفا کنجکاوی درباره اخبار اقتصادی دانست. وقتی درآمد با هزینه های زندگی فاصله پیدا می کند، زمان پرداخت و میزان دریافتی به بخشی از دغدغه ذهنی روزمره افراد تبدیل می شود.

کارمندان و بازنشستگان دو گروه با یک نگرانی مشترک

کارمندان معمولا با این پرسش روبرو هستند که افزایش حقوق تا چه اندازه می تواند قدرت خرید آنها را حفظ کند. در مقابل، بازنشستگان تامین اجتماعی علاوه بر میزان مستمری، موضوع پرداخت مطالبات معوق و اجرای متناسب سازی را دنبال می کنند.

بر اساس گزارشی که در رکنا منتشر شد، ۶ آبان ۱۴۰۵، پرداخت معوقات مربوط به مابه التفاوت افزایش سالانه و مرحله سوم متناسب سازی اردیبهشت ماه بازنشستگان تامین اجتماعی برای بیش از ۵ میلیون نفر آغاز شده است. این پرداخت مربوط به مطالبات معوق اردیبهشت است و نباید با حقوق ماهانه آبان اشتباه گرفته شود.

در بخش کارمندان دولت نیز افزایش ضریب حقوق سال ۱۴۰۵ از ابتدای سال در دستور کار قرار گرفته است بنابراین جست وجوی افزایش حقوق کارمندان در کنار پیگیری معوقات بازنشستگان، بازتاب توجه عمومی به دو موضوع متفاوت اما مرتبط با معیشت است.

نظریه محرومیت نسبی، چرا مقایسه دریافتی ها می تواند نارضایتی ایجاد کند؟

تد رابرت گر، نظریه پرداز علوم سیاسی و اجتماعی، در نظریه محرومیت نسبی توضیح می دهد احساس محرومیت همیشه از میزان واقعی امکانات فرد ناشی نمی شود بلکه مقایسه میان آنچه فرد انتظار دارد و آنچه در عمل دریافت می کند نیز در شکل گیری این احساس نقش دارد.

این چارچوب می تواند بخشی از واکنش اجتماعی به اخبار حقوق و مستمری را توضیح دهد. کارمند ممکن است دریافتی خود را با هزینه های زندگی یا حقوق گروه های شغلی دیگر مقایسه کند. بازنشسته نیز ممکن است میزان مستمری یا زمان پرداخت مطالبات خود را با انتظاراتی که از قوانین و وعده های اعلام شده دارد بسنجد.

در چنین شرایطی، حتی افزایش اسمی حقوق نیز لزوما احساس رضایت ایجاد نمی کند زیرا فرد فقط عدد فیش حقوقی را نمی بیند، بلکه آن را با هزینه های واقعی زندگی و انتظارات خود مقایسه می کند.

فشار مالی چگونه ظرفیت ذهنی افراد را کاهش می دهد؟

سندهیل مولایناتان، اقتصاددان رفتاری در دانشگاه MIT، و الدار شافیر، استاد روانشناسی و علوم رفتاری دانشگاه پرینستون، در کتاب مشترک خود با عنوان کمیابی توضیح می دهند فشار ناشی از کمبود منابع مالی چگونه می تواند ظرفیت ذهنی و کیفیت تصمیم گیری افراد را تحت تاثیر قرار دهد.

چرا داشتن اندک، به معنای نداشتن بسیار است کمبود منابع می تواند بخش زیادی از ظرفیت ذهنی انسان را درگیر همان کمبود کند. وقتی فرد دائما نگران تامین هزینه های ضروری است، ذهن او فرصت کمتری برای تمرکز بر مسائل دیگر پیدا می کند.

این وضعیت می تواند برای کارمندی که تا پایان ماه با محدودیت مالی روبرو است یا بازنشسته ای که منتظر دریافت مطالبات خود مانده، تجربه ای آشنا باشد. فرد ممکن است ساعت ها درباره زمان پرداخت، میزان دریافتی و نحوه تامین هزینه های آینده فکر کند. در نتیجه، نگرانی مالی فقط به حساب بانکی محدود نمی ماند و می تواند تمرکز، کیفیت خواب، روابط خانوادگی و تصمیم گیری های روزمره را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

چرا انتظار برای پرداخت، گاهی از خود کمبود پول فرساینده تر است؟

درآمد محدود یک مشکل است نامشخص بودن زمان دریافت آن نیز مشکل دیگری به شمار می رود. وقتی کارمند یا بازنشسته نمی داند پرداخت مورد انتظار دقیقا چه زمانی انجام می شود، برنامه ریزی مالی دشوارتر خواهد شد.

از دیدگاه روانشناسی، پیش بینی پذیری یکی از عوامل مهم در تجربه احساس کنترل است. فردی که از زمان پرداخت درآمد خود اطلاع دقیق دارد، حتی با وجود محدودیت مالی، امکان بیشتری برای اولویت بندی هزینه ها پیدا می کند اما بلاتکلیفی می تواند او را در وضعیت انتظار و نگرانی نگه دارد.

این موضوع به ویژه برای بازنشستگانی اهمیت دارد که بخش عمده درآمدشان مستمری است و امکان جبران تاخیر پرداخت از طریق درآمد شغلی دیگر را ندارند.

چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می پردازد؟

افزایش حقوق کارمندان و پرداخت معوقات بازنشستگان فقط موضوعاتی مربوط به اقتصاد خانوار نیستند. این مسائل با احساس عدالت، امنیت، کنترل بر زندگی و کیفیت روابط اجتماعی ارتباط دارند. وقتی فشار مالی طولانی می شود، ممکن است نشانه های آن در رفتار فرد، روابط زوجین، تعامل والدین با فرزندان و حتی میزان امید به آینده دیده شود.

پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان

اطلاع رسانی شفاف درباره میزان افزایش حقوق، زمان پرداخت مطالبات و مراحل اجرای تصمیم های مالی، اهمیت روانشناختی دارد. کارمندان و بازنشستگان برای برنامه ریزی زندگی به اطلاعات دقیق و قابل اتکا نیاز دارند. اعلام زمانبندی روشن و توضیح صادقانه درباره تاخیرهای احتمالی می تواند بخشی از فشار ناشی از بلاتکلیفی را کاهش دهد.

راهکار برای خانواده ها

در شرایط فشار اقتصادی، بهتر است اعضای خانواده بجای سرزنش یکدیگر، درباره محدودیت های مالی و اولویت های واقعی گفت وگو کنند. هزینه های ضروری، بدهی ها و مخارج قابل تعویق را مشخص کنید و برای درآمدهای قطعی برنامه ببندید، نه وعده هایی که هنوز زمان تحقق آنها روشن نیست.

همچنین لازم است نگرانی های مالی به اختلاف های شخصی تبدیل نشوند. گاهی عصبانیت یک کارمند یا بازنشسته از شرایط اقتصادی، در خانه به شکل کم حوصلگی یا مشاجره بروز می کند؛ در حالی که مسئله اصلی، فشار ناشی از ناامنی مالی است.

تلنگر روانشناختی

کارمند و بازنشسته ممکن است در دو مرحله متفاوت از زندگی باشند، اما هر دو به یک نیاز اساسی احتیاج دارند: اینکه بتوانند با درآمد خود برای فردا برنامه ریزی کنند، نه اینکه هر روز در انتظار خبر تازه ای درباره حقوق و مطالباتشان بمانند.

درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید. پایان خبر / رکنا / کدخبر ۱۲۶۲۷۳۱