گروه اقتصاد، با آغاز فصل سرما و افزایش اهمیت مدیریت مصرف انرژی در کشور، اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف گاز بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. در همین راستا، شرکت بازرگانی گاز ایران از اجرای طرح تعویض بخاری‌های معمولی و کم‌بازده با بخاری‌های پربازده خبر داده است؛ طرحی که در آن مشترکان مشمول، بدون پرداخت هزینه، بخاری فرسوده خود را تحویل داده و بخاری جدید دریافت می‌کنند. در ادامه جزئیات طرح تعویض رایگان بخاری‌های فرسوده، مشمولان و نحوه انجام آن را بخوانید.
طرح تعویض رایگان بخاری‌های فرسوده با نو مهر ۱۴۰۵
ولی‌الله دینی، مدیرعامل شرکت بازرگانی گاز ایران، با اشاره به ضرورت مدیریت مصرف انرژی اظهار کرد که یکی از راهکارهای مؤثر برای کاهش مصرف گاز، بهینه‌سازی تجهیزات گازسوز در بخش خانگی است. بر اساس آمار اعلام‌شده، حدود ۲۲ میلیون دستگاه بخاری معمولی در کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد که متوسط راندمان آنها حدود ۵۰ درصد است.
در همین راستا، بر اساس مصوبه شورای اقتصاد، طرح جایگزینی ۴ میلیون و ۱۰۰ هزار دستگاه بخاری معمولی با بخاری‌های پربازده در دستور کار قرار گرفته است. اجرای این طرح از مهرماه سال گذشته از طریق شرکت بازرگانی گاز ایران و با همکاری شرکت‌های گاز استانی آغاز شده است.
طبق آخرین اعلام، تاکنون ۱۸۰ هزار دستگاه بخاری معمولی تعویض و بخاری‌های پربازده جایگزین آنها شده است. همچنین برای حدود ۳ میلیون و ۵۵۰ هزار دستگاه با تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران قرارداد منعقد شده و حدود ۵۲۰ هزار دستگاه نیز در مرحله انجام تشریفات اداری قرار دارد.
نکته مهم این است که مشترکان مشمول برای تعویض بخاری هزینه‌ای پرداخت نمی‌کنند و بخاری قدیمی آنها تحویل گرفته شده و بخاری جدید با راندمان بالاتر جایگزین می‌شود.
چه خانوارهایی مشمول طرح تعویض رایگان بخاری‌های فرسوده هستند؟
بر اساس توضیحات مدیرعامل شرکت بازرگانی گاز ایران، اجرای طرح برای تمام مشترکان به صورت عمومی و یکسان انجام نمی‌شود و شرکت‌های گاز استانی، مشترکان واجد شرایط را شناسایی می‌کنند. در اجرای این طرح، اولویت با مشترکانی است که در مناطق دارای شرایط آب‌وهوایی سردتر، نقاط انتهایی شبکه گاز و برخی مناطق مرزی و شمالی کشور قرار دارند.
شرکت‌های گاز استانی پس از شناسایی مشترکان، شرایط محل و نحوه اجرای طرح را مشخص می‌کنند و تولیدکنندگان و سرمایه‌گذاران طرف قرارداد، عملیات تأمین و نصب بخاری جدید را انجام می‌دهند.
بنابراین، مشمولان طرح از سوی شرکت‌های گاز استانی شناسایی می‌شوند و قرار نیست همه مشترکان برای دریافت بخاری جدید به صورت آزاد و بدون هماهنگی ثبت‌نام کنند.
بخاری‌های جدید چه ویژگی‌هایی دارند؟
بخاری‌هایی که در این طرح جایگزین مدل‌های قدیمی می‌شوند، از نوع بخاری‌های پربازده هستند و راندمان بالاتری نسبت به بخاری‌های معمولی دارند.
مهم‌ترین ویژگی‌های بخاری‌های جدید عبارتند از:
-راندمان معمولاً بیش از ۸۵ درصد؛
-مصرف بهینه‌تر گاز نسبت به بخاری‌های معمولی؛
-جایگزینی بخاری‌های کم‌بازده بدون دریافت هزینه از مشترک مشمول؛
-خارج شدن بخاری فرسوده از چرخه مصرف؛
-کاهش مصرف گاز در بخش خانگی.
به گفته دینی، جایگزینی بخاری‌های معمولی با مدل‌های پربازده می‌تواند ۳۰ تا ۳۵ درصد راندمان بخاری را افزایش دهد. همچنین هر بخاری با ظرفیت حرارتی ۶ هزار کیلوکالری در ساعت، در صورت جایگزینی، امکان صرفه‌جویی سالانه حدود ۴۶۶ مترمکعب گاز را دارد.
طرح تعویض بخاری‌های فرسوده در کدام استان‌ها اجرایی می‌شود؟
اجرای طرح تعویض بخاری‌های فرسوده در سطح استان‌های کشور دنبال می‌شود، اما اولویت اجرای آن با مناطقی است که از نظر شرایط اقلیمی و وضعیت شبکه گاز، اهمیت بیشتری دارند.
بر اساس اعلام شرکت بازرگانی گاز ایران، استان‌های سردسیر، مناطق مرزی و نقاط انتهایی شبکه خطوط انتقال گاز از جمله مناطق مورد توجه در اجرای این طرح هستند. شرکت‌های گاز استانی مسئول شناسایی مشترکان و تعیین محل‌های واجد شرایط برای اجرای طرح هستند.
هدف از اولویت‌بندی این مناطق، کاهش مصرف گاز در بخش خانگی و کمک به پایداری شبکه توزیع، به‌ویژه در دوره اوج مصرف فصل سرماست.
نحوه ثبت نام طرح تعویض بخاری‌های فرسوده با نو
طرح تعویض بخاری‌های فرسوده از دو مسیر اجرا می‌شود. در مسیر نخست، شرکت‌های گاز استانی مشترکان واجد شرایط، به‌ویژه در مناطق سردسیر، را شناسایی می‌کنند. پس از مشخص شدن مشترکان، اطلاعات آنها در سامانه مربوط ثبت شده و سرمایه‌گذاران و تولیدکنندگان طرف قرارداد نسبت به تأمین و نصب بخاری جدید اقدام می‌کنند.
در مسیر دوم، اجرای طرح از طریق شرکت‌های گاز استانی و در قالب طرح کارور انجام می‌شود. در این روش نیز مشترک هزینه‌ای برای دریافت بخاری جدید پرداخت نمی‌کند و بخاری قدیمی خود را تحویل می‌دهد تا از چرخه مصرف خارج شود.
بنابراین، ثبت‌نام این طرح به شکل عمومی و پرداخت هزینه برای خرید بخاری جدید نیست؛ بلکه مشترکان واجد شرایط توسط شرکت‌های گاز استانی شناسایی شده و فرآیند ثبت اطلاعات و تعویض بخاری از طریق مجاری تعیین‌شده انجام می‌شود.