به نقل از خبرنگار ایرنا، مرتضی جعفرآقایی در حاشیه بازدید از محل احداث پلنت جدید پالایشگاه پلاسما شرکت نوژین زیست فارمد، با تشریح اهمیت توسعه زیرساخت‌های تولید فرآورده‌های مشتق از پلاسما اظهار کرد: این مجموعه جدید با ظرفیت ۳۰۰ هزار لیتر، می‌تواند نقش مهمی در افزایش ظرفیت پالایش پلاسما در کشور ایفا کند و زمینه را برای تولید صنعتی‌تر و کارآمدتر داروهای حیاتی مشتق از پلاسما فراهم آورد.
وی افزود: احداث این پلنت صرفاً به معنای افزایش ظرفیت فیزیکی تولید نیست، بلکه مجموعه‌ای از تغییرات فناورانه و فرایندی را در بر می‌گیرد که می‌تواند در بهبود بازیابی محصولات، افزایش بهره‌وری فرایندهای تولید و فراهم‌کردن زیرساخت لازم برای توسعه محصولات جدید مؤثر باشد.
جعفرآقایی با بیان اینکه داروهای مشتق از پلاسما از جمله فرآورده‌های مهم و راهبردی نظام سلامت محسوب می‌شوند، ادامه داد: پلاسما حاوی پروتئین‌های ارزشمندی است که هر یک در بخش مهمی از فرایندهای زیستی بدن نقش دارند. استخراج، جداسازی و خالص‌سازی این پروتئین‌ها و تبدیل آن‌ها به فرآورده‌های دارویی قابل استفاده در درمان بیماران، به دانش تخصصی، فناوری پیشرفته و زیرساخت‌های صنعتی متناسب نیاز دارد.
توسعه دانش فنی پالایش پلاسما؛ حاصل بیش از یک دهه تلاش تخصصی
این بیوشیمیست با اشاره به روند توسعه دانش تولید داروهای مشتق از پلاسما در کشور اظهار کرد: دانش فنی تولید این فرآورده‌ها طی سال‌های گذشته به‌صورت مرحله‌به‌مرحله توسعه یافته و به‌روزرسانی شده است. این مسیر حاصل تجربه‌اندوزی، توسعه توانمندی‌های تخصصی و ارتقای تدریجی فرایندهای تولیدی است که امکان حرکت به سمت فناوری‌های پیشرفته‌تر را فراهم کرده است.
وی افزود: تولید داروهای مشتق از پلاسما از پیچیدگی‌های فنی قابل‌توجهی برخوردار است؛ زیرا هدف تنها جداسازی یک پروتئین از پلاسما نیست، بلکه باید محصولی با ویژگی‌های کیفی مشخص، خلوص مناسب و قابلیت استفاده درمانی تولید شود. دستیابی به این هدف مستلزم طراحی دقیق فرایندهای پالایش، کنترل شرایط عملیاتی، مدیریت مراحل مختلف تولید و برخورداری از نظام جامع کنترل کیفیت است.
جعفرآقایی با اشاره به اینکه توسعه این دانش در کشور طی حدود یک دهه گذشته به‌تدریج پیش رفته است، گفت: آنچه امروز در قالب احداث پالایشگاه جدید دنبال می‌شود، می‌تواند مرحله مهمی در مسیر تکامل دانش فنی و صنعتی تولید فرآورده‌های مشتق از پلاسما باشد.
وی ادامه داد: به اعتقاد من، این مجموعه می‌تواند یکی از جلوه‌های مهم پیشرفت دانش فنی داخلی در حوزه پالایش پلاسما باشد. دستیابی به چنین سطحی از توانمندی، زمینه را برای توسعه بیشتر فناوری‌های مرتبط، افزایش تنوع محصولات و تقویت جایگاه تولید داخلی در این حوزه فراهم می‌کند.
فناوری جدید؛ افزایش بازیابی و بهره‌وری تولید
جعفرآقایی با تشریح ویژگی‌های فناورانه پلنت جدید پالایشگاه پلاسما شرکت نوژین زیست فارمد گفت: یکی از اهداف اصلی در طراحی این مجموعه، استفاده از فناوری و فرایندهای جدیدتر برای بهبود عملکرد تولید است. در این رویکرد، علاوه بر افزایش ظرفیت پالایش، به بهبود بازیابی محصولات نیز توجه ویژه‌ای شده است.
وی افزود: در تولید داروهای مشتق از پلاسما، میزان بازیابی پروتئین‌های هدف از اهمیت بالایی برخوردار است. هرچه فرایند پالایش بتواند با حفظ ویژگی‌های کیفی موردنیاز، بازیابی مؤثرتری از پروتئین‌های ارزشمند موجود در پلاسما داشته باشد، امکان استفاده بهینه‌تر از ماده اولیه و افزایش بهره‌وری تولید فراهم می‌شود.
این بیوشیمیست ادامه داد: بهبود بازیابی، موضوعی صرفاً اقتصادی نیست، بلکه از منظر بهره‌برداری بهینه از منابع زیستی و افزایش کارایی فرایندهای تولید نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، توسعه فرایندهای جدید باید به‌گونه‌ای انجام شود که میان افزایش بهره‌وری، حفظ کیفیت محصول و رعایت الزامات فنی و دارویی توازن برقرار باشد.
وی خاطرنشان کرد: در طراحی پلنت جدید تلاش شده است ظرفیت تولید و عملکرد فرایندها به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد تا مجموعه بتواند در مسیر تولید صنعتی‌تر و کارآمدتر فرآورده‌های مشتق از پلاسما حرکت کند.
افزایش ظرفیت ۳۰۰ هزار لیتری؛ تقویت زیرساخت تولید داخلی
معاونت فنی این طرح با اشاره به ظرفیت پالایشگاه جدید اظهار کرد: پلنت در حال احداث با ظرفیت ۳۰۰ هزار لیتر، زیرساخت مهمی برای افزایش ظرفیت پالایش پلاسما در کشور ایجاد می‌کند. این افزایش ظرفیت می‌تواند امکان برنامه‌ریزی گسترده‌تر برای تولید فرآورده‌های مشتق از پلاسما و توسعه سبد محصولات را فراهم آورد.
وی افزود: توسعه ظرفیت پالایشگاه در صنعت داروهای مشتق از پلاسما باید متناسب با نیازهای تولیدی، الزامات فرایندی و برنامه‌های توسعه محصولات انجام شود. از این منظر، ایجاد زیرساخت جدید می‌تواند فرصت مناسبی برای حرکت به سمت تولید در مقیاس صنعتی و توسعه محصولات بیشتر فراهم کند.
جعفرآقایی تأکید کرد: اهمیت این طرح تنها در افزایش حجم پالایش خلاصه نمی‌شود؛ بلکه فراهم‌کردن زیرساختی مناسب برای بهبود فرایندها، استفاده از تجهیزات پیشرفته‌تر و افزایش انعطاف‌پذیری در توسعه ظرفیت نیز از اهداف مهم آن به شمار می‌رود.
وی ادامه داد: ایجاد چنین ظرفیتی، در صورت بهره‌برداری موفق و تحقق اهداف فنی و تولیدی، می‌تواند به تقویت توان داخلی در تأمین فرآورده‌های مشتق از پلاسما کمک کند؛ فرآورده‌هایی که در برخی حوزه‌های درمانی، نقش مهمی در پاسخ‌گویی به نیاز بیماران دارند.
اتوماسیون صنعتی؛ حرکت به سمت تولید دقیق‌تر و پایدارتر
جعفرآقایی یکی دیگر از ویژگی‌های پلنت جدید را توجه به اتوماسیون فرایندهای تولید عنوان کرد و گفت: در طراحی این مجموعه، تلاش شده است زمینه برای استفاده بیشتر از سامانه‌های خودکار و حرکت به سمت تولید صنعتی‌تر فراهم شود.
وی افزود: اتوماسیون در فرایندهای پیچیده پالایش پلاسما می‌تواند به کنترل بهتر مراحل عملیاتی، افزایش قابلیت تکرارپذیری فرایندها و مدیریت دقیق‌تر پارامترهای تولید کمک کند. در چنین مجموعه‌هایی، کنترل شرایط فرایندی و کاهش تغییرپذیری میان مراحل مختلف تولید، از موضوعات مهم در دستیابی به عملکرد پایدار محسوب می‌شود.
این بیوشیمیست ادامه داد: هرچه فرایندهای تولید از طراحی دقیق‌تر و کنترل عملیاتی مناسب‌تری برخوردار باشند، امکان مدیریت مؤثرتر فرایندها و دستیابی به نتایج قابل‌اتکاتر افزایش می‌یابد. البته تحقق این اهداف، در کنار فناوری و تجهیزات، به طراحی مهندسی مناسب، اجرای دقیق دستورالعمل‌ها و استقرار نظام کنترل کیفیت نیز وابسته است.
وی خاطرنشان کرد: نگاه به اتوماسیون در این طرح، بخشی از رویکرد کلی برای توسعه یک زیرساخت صنعتی جدید است؛ زیرساختی که بتواند متناسب با نیازهای آینده تولید، قابلیت توسعه و ارتقای فنی داشته باشد.
طراحی ماژولار؛ فراهم‌شدن امکان توسعه مرحله‌ای ظرفیت
جعفرآقایی با اشاره به یکی از ویژگی‌های مهم طراحی پلنت جدید اظهار کرد: در این مجموعه، رویکرد ماژولار نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ رویکردی که می‌تواند امکان توسعه مرحله‌ای ظرفیت را متناسب با نیازهای آینده فراهم کند.
وی افزود: در صنایع پیشرفته، طراحی ماژولار به این معناست که زیرساخت به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که توسعه ظرفیت در مراحل بعدی، با انعطاف‌پذیری بیشتری امکان‌پذیر باشد. چنین رویکردی به مجموعه اجازه می‌دهد توسعه تولید را متناسب با نیاز بازار، برنامه‌های توسعه محصولات و الزامات فنی دنبال کند.
این بیوشیمیست ادامه داد: برخورداری از امکان توسعه مرحله‌ای، از نظر برنامه‌ریزی صنعتی اهمیت دارد؛ زیرا توسعه ظرفیت را از یک اقدام صرفاً مقطعی به فرایندی قابل برنامه‌ریزی تبدیل می‌کند. در این چارچوب، می‌توان متناسب با نیازهای آتی، برای افزایش ظرفیت و گسترش زیرساخت‌ها تصمیم‌گیری کرد.
وی تصریح کرد: رویکرد ماژولار می‌تواند مسیر تازه‌ای برای توسعه محصولات مشتق از پلاسما در شرکت نوژین زیست فارمد ایجاد کند و انعطاف‌پذیری بیشتری در برنامه‌ریزی برای تولید محصولات جدید در اختیار مجموعه قرار دهد.
توسعه فاکتور هشت و فیبرینوژن؛ تمرکز بر محصولات راهبردی
جعفرآقایی در ادامه با اشاره به برنامه‌های توسعه محصول در شرکت نوژین زیست فارمد گفت: در طراحی پلنت جدید، توجه ویژه‌ای به محصولات جدیدی شده است که به سبد توسعه محصولات شرکت اضافه شده‌اند. در این میان، فاکتور هشت و فیبرینوژن و همچنین چند فرآورده دیگر از گروه فاکتورهای انعقادی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.
وی افزود: فاکتور هشت و فیبرینوژن از پروتئین‌های مهم دخیل در فرایند انعقاد خون هستند و فرآورده‌های دارویی حاصل از آن‌ها برای درمان برخی اختلالات انعقادی کاربرد دارند. توسعه ظرفیت تولید این محصولات می‌تواند به گسترش سبد فرآورده‌های تخصصی شرکت و تقویت توان تولید داخلی در حوزه داروهای موردنیاز بیماران کمک کند.
این بیوشیمیست ادامه داد: فاکتور هشت در درمان و کنترل خونریزی در بیماران مبتلا به هموفیلی A کاربرد دارد؛ بیماری‌ای که در آن کمبود یا اختلال عملکرد این فاکتور، فرایند طبیعی انعقاد خون را با مشکل مواجه می‌کند. فیبرینوژن نیز از پروتئین‌های ضروری در تشکیل لخته خون است و فرآورده دارویی آن در برخی اختلالات انعقادی ناشی از کمبود این پروتئین مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی خاطرنشان کرد: توسعه این محصولات به دلیل اهمیت درمانی آن‌ها، نیازمند توجه هم‌زمان به فناوری تولید، کیفیت، بهره‌وری فرایند و الزامات تخصصی داروسازی است. از این رو، ایجاد زیرساخت جدید می‌تواند بستری برای پشتیبانی از برنامه‌های توسعه این گروه از فرآورده‌ها فراهم کند.
کاهش قیمت تمام‌شده و تقویت توان رقابتی تولید داخلی
جعفرآقایی با تأکید بر اهمیت اقتصادی توسعه پالایشگاه جدید گفت: یکی از اهداف مورد توجه در طرح جدید، بهبود بهره‌وری تولید و کمک به کاهش قیمت تمام‌شده فرآورده‌ها، به‌ویژه محصولات جدید و تخصصی است.
وی افزود: بهبود بازیابی محصولات، استفاده مؤثرتر از ظرفیت پالایش، ارتقای فرایندهای تولید و بهره‌گیری از اتوماسیون صنعتی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند در مدیریت هزینه‌های تولید نقش داشته باشند. البته میزان تأثیرگذاری هر یک از این عوامل، به عملکرد واقعی مجموعه پس از راه‌اندازی و نتایج حاصل از بهره‌برداری وابسته است.
این بیوشیمیست ادامه داد: در حوزه داروهای مشتق از پلاسما، بهینه‌سازی فرایندها اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا ماده اولیه این محصولات دارای ارزش زیستی بالایی است و مراحل استخراج و خالص‌سازی نیز به دانش فنی و تجهیزات تخصصی نیاز دارند. بنابراین، هر اقدامی که به افزایش بهره‌وری و استفاده بهینه از منابع کمک کند، می‌تواند در بهبود اقتصاد تولید مؤثر باشد.
وی خاطرنشان کرد: هدف آن است که با توسعه فناوری و ظرفیت تولید، شرایط مناسب‌تری برای تولید محصولات تخصصی و راهبردی فراهم شود و این محصولات با اتکا به توانمندی‌های داخلی، جایگاه مناسب‌تری در سبد دارویی کشور پیدا کنند.
پالایش پلاسما؛ پیوند دانش تخصصی، فناوری و نیازهای نظام سلامت
جعفرآقایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه داروهای مشتق از پلاسما در نظام سلامت اظهار کرد: تولید این فرآورده‌ها حاصل پیوند چند حوزه تخصصی، از جمله بیوشیمی، فناوری‌های جداسازی و خالص‌سازی پروتئین‌ها، مهندسی فرایند، تولید صنعتی و کنترل کیفیت است.
وی افزود: دستیابی به محصول دارویی قابل استفاده، مستلزم آن است که دانش زیستی و شیمیایی با فناوری‌های صنعتی تلفیق شود. این تلفیق باید در تمام مراحل تولید، از انتخاب و مدیریت فرایندهای پالایش تا ارزیابی ویژگی‌های کیفی محصول نهایی، مورد توجه قرار گیرد.
این بیوشیمیست ادامه داد: در چنین صنعتی، توسعه زیرساخت تنها یکی از بخش‌های مسیر است و بهره‌برداری موفق از آن به نیروی انسانی متخصص، دانش فنی به‌روز، مدیریت فرایندها و رعایت الزامات کیفی وابسته است. به همین دلیل، احداث پلنت جدید را باید بخشی از یک مسیر گسترده‌تر برای توسعه توانمندی‌های علمی و صنعتی کشور در حوزه داروهای مشتق از پلاسما دانست.
او تصریح کرد: توسعه این ظرفیت می‌تواند زمینه مناسبی برای پیشبرد برنامه‌های تولیدی شرکت نوژین زیست فارمد فراهم کند و به گسترش سبد محصولات در حوزه فرآورده‌های پروتئینی و انعقادی کمک کند.
گامی تازه در مسیر توسعه صنعت داروهای مشتق از پلاسما
جعفرآقایی در پایان با اشاره به چشم‌انداز اجرای این طرح گفت: احداث پلنت جدید پالایشگاه پلاسما، فرصتی برای بهره‌گیری از دانش فنی توسعه‌یافته در کشور و حرکت به سمت تولید صنعتی‌تر، افزایش ظرفیت، بهبود بازیابی محصولات و توسعه فرآورده‌های جدید فراهم می‌کند.
وی اضافه کرد: ظرفیت ۳۰۰ هزار لیتری، توجه به اتوماسیون و امکان توسعه ماژولار، از ویژگی‌هایی هستند که می‌توانند در مسیر ارتقای زیرساخت تولید داروهای مشتق از پلاسما نقش‌آفرین باشند. در کنار این موارد، توسعه فاکتور هشت، فیبرینوژن و دیگر فاکتورهای انعقادی نیز می‌تواند به تقویت سبد محصولات شرکت و افزایش تنوع فرآورده‌های تخصصی تولید داخل کمک کند.
این بیوشیمیست تأکید کرد: امیدواریم با تکمیل این طرح و فراهم‌شدن شرایط بهره‌برداری، بتوانیم محصولات راهبردی بیشتری را به سبد دارویی شرکت نوژین زیست فارمد و نظام سلامت کشور اضافه کنیم و از ظرفیت دانش تخصصی و فناوری داخلی برای توسعه تولید این فرآورده‌های مهم بهره بگیریم.