سید فواد حسینی پنجم آبان‌ماه در جلسه شورای آموزش‌وپرورش استان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه توسعه زیرساخت‌های آموزشی اظهار کرد: از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون، ۷۵ هزار مترمربع فضای آموزشی به مجموعه فضاهای آموزشی استان اضافه شده است.
وی افزود: سرانه فضای آموزشی کردستان پیش از این ۴.۸ مترمربع بود که با بهره‌برداری از پروژه‌های جدید به ۵.۳۸ مترمربع افزایش یافته است. با این حال، استان همچنان در برخی شاخص‌های زیرساختی، از جمله سرانه فضای آموزشی و ورزشی، با میانگین‌های ملی فاصله دارد و برای تحقق عدالت آموزشی به توجه بیشتری نیازمند است.
مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان با اشاره به وضعیت پروژه‌های عمرانی آموزش‌وپرورش استان بیان کرد: از مجموع ۱۹۴ پروژه تعریف‌شده، ۹۸ پروژه تحویل داده شده، ۵۹ پروژه با پیشرفت فیزیکی چشمگیر در حال اجراست و ۳۷ پروژه نیز به دلایل مختلف هنوز آغاز نشده است.
حسینی با اشاره به توسعه فضاهای ورزشی مدارس نیز گفت: طی دو سال گذشته، در مجموع ۹۰ هزار مترمربع فضای ورزشی به مجموعه فضاهای ورزشی استان اضافه شده است. این اقدامات موجب شده سرانه فضای ورزشی به ازای هر دانش‌آموز از ۲۴ سانتی‌متر به حدود ۵۸ سانتی‌متر افزایش یابد و جایگاه کردستان در این شاخص بهبود پیدا کند.
وی در ادامه با بیان اینکه در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، حدود ۳۱۵ هزار دانش‌آموز در مدارس استان تحصیل می‌کنند، اظهار کرد: این آمار بدون احتساب دانش‌آموزان مدارس بزرگسالان است. از این تعداد، ۱۵۹ هزار نفر پسر و ۱۵۵ هزار نفر دختر هستند و تحصیل آنان در مدارس شهری و روستایی استان دنبال می‌شود.
مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان با اشاره به شاخص‌های آموزشی و تحصیلی استان گفت: پوشش واقعی دوره ابتدایی از ۹۸.۷۴ درصد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ به ۹۹.۳۴ درصد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ رسیده است. همچنین در راستای جبران افت تحصیلی دانش‌آموزان، برنامه‌های حمایتی و توانمندسازی معلمان در دوره ابتدایی اجرا شده است.
حسینی کاهش نرخ ترک تحصیل و بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را از دیگر اولویت‌های آموزش‌وپرورش استان برشمرد و افزود: نرخ ترک تحصیل در دوره متوسطه از ۳.۸۲ درصد به ۲.۶۹ درصد کاهش یافته است. همچنین در سال تحصیلی گذشته، میانگین نمرات امتحانات نهایی استان ۱.۶ درصد رشد داشته و کردستان از نظر میزان رشد در جایگاه چهاردهم کشور قرار گرفته است.
وی با اشاره به توسعه آموزش‌های مهارتی در مدارس استان بیان کرد: ایجاد هنرستان‌های وابسته و جوار صنعت، تنوع‌بخشی به رشته‌های تحصیلی و استفاده از ظرفیت‌های موجود برای گسترش مهارت‌آموزی در دستور کار قرار گرفته است. در همین راستا، شمار دانش‌آموزان شاخه کشاورزی نسبت به سال تحصیلی گذشته حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است.
مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان همچنین به موفقیت‌های دانش‌آموزان استان در حوزه فناوری و فعالیت‌های علمی اشاره کرد و گفت: دانش‌آموزان کردستانی در طرح «ایران دیجیتال» موفق به کسب رتبه دوم کشوری شدند و دو دانش‌آموز برگزیده استان نیز از سوی رئیس‌جمهور مورد تقدیر قرار گرفتند. همچنین دانش‌آموزان و فرهنگیان استان در شاخص‌های مختلف علمی و آموزشی، ۴۱ رتبه کشوری کسب کرده‌اند.
حسینی با اشاره به دستاوردهای حوزه پرورشی و قرآنی آموزش‌وپرورش استان اظهار کرد: کردستان در تربیت حافظان قرآن کریم رتبه نخست کشور و در طرح «زندگی با آیه‌ها» رتبه سوم کشوری را کسب کرده است. همچنین دانش‌آموزان استان در حفظ جزء سی‌ام قرآن کریم رتبه نخست کشور را به دست آورده‌اند.
وی افزود: توسعه خدمات مشاوره‌ای، کسب رتبه نخست در پاسخ‌گویی به تماس‌های خط مشاوره ۱۵۷۰ و برگزاری برنامه‌های قرآنی و نماز دانش‌آموزی از دیگر اقدامات این حوزه بوده است. همچنین میزبانی جشنواره و اجلاسیه نماز دانش‌آموزی سال آینده به استان کردستان واگذار شده است.
مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در زمینه شناسایی کودکان بازمانده از تحصیل اشاره کرد و گفت: در پی مصوبه جلسه پیشین شورای آموزش‌وپرورش، نشست مشترکی با حضور دستگاه‌های مرتبط از جمله ثبت احوال و دادگستری برگزار شده و پیگیری‌های لازم برای شناسایی و رسیدگی به وضعیت این کودکان ادامه دارد. گزارش مربوط به این موضوع نیز در موعد مقرر، ۱۵ آبان‌ماه، ارائه خواهد شد.
حسینی همچنین از پیگیری مصوبات مربوط به ایمن‌سازی معابر مدارس و تأمین منابع مالی آموزش‌وپرورش خبر داد و اظهار کرد: با همکاری پلیس راهور و شهرداری‌ها، اقداماتی در زمینه خط‌کشی و ایمن‌سازی معابر مدارس انجام شده است. با این حال، موضوع سهم آموزش‌وپرورش از عوارض و پرداختی‌های قانونی شهرداری‌ها هنوز به نتیجه نهایی نرسیده و این مسئله از طریق ظرفیت‌های قانونی و نظارتی پیگیری خواهد شد.
وی با اشاره به ضرورت حمایت بیشتر از زیرساخت‌های آموزشی استان تأکید کرد: با وجود دستاوردهای حاصل‌شده در حوزه فضاهای آموزشی، ورزشی، شاخص‌های تحصیلی و موفقیت‌های دانش‌آموزان، کردستان همچنان در برخی زمینه‌ها با کمبودهایی روبه‌روست و استمرار حمایت‌های دولت و دستگاه‌های مسئول برای ارتقای کیفیت آموزش و تحقق عدالت آموزشی ضروری است.
توزیع تغذیه رایگان برای ۱۷۹ هزار دانش‌آموز آغاز شد
معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع آموزش‌وپرورش کردستان نیز با اشاره به برخی اقدامات انجام‌شده در حوزه منابع انسانی وزارت آموزش‌وپرورش اظهار کرد: پرداخت مطالبات بازنشستگان و تسویه پاداش پایان خدمت آنان از موضوعات مهم این حوزه است و امسال نیز بخش عمده‌ای از بازنشستگان حقوق خود را در مهرماه دریافت کرده‌اند. همچنین حق‌التدریس فرهنگیان به‌صورت ماهانه و همراه با حقوق همان ماه پرداخت می‌شود؛ در حالی که در سال‌های گذشته پرداخت این مطالبات گاهی با تأخیرهای چندماهه و حتی یک‌ساله همراه بود.
هیرش رضایی با قدردانی از اقدامات وزارت آموزش‌وپرورش در حوزه پرداخت‌های پرسنلی افزود: این اقدامات گام مهمی در کاهش مشکلات معیشتی و تسویه مطالبات فرهنگیان به شمار می‌رود.
رضایی با اشاره به فعالیت‌های استان در زمینه تجاری‌سازی املاک و فضاهای مازاد آموزش‌وپرورش بیان کرد: در یک سال گذشته، قراردادها مورد بازنگری قرار گرفته و املاک مازاد شناسایی شده‌اند. همچنین با برگزاری مزایده و رعایت ضوابط قانونی، درآمدهای اختصاصی آموزش‌وپرورش استان افزایش یافته است.
معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع آموزش‌وپرورش کردستان ادامه داد: فعالیت‌های مرتبط با تجاری‌سازی در شهرستان‌های استان آغاز شده و این اقدامات هم از طریق اجرای مستقیم طرح‌ها توسط آموزش‌وپرورش و هم با استفاده از ظرفیت مشارکت سایر نهادها دنبال می‌شود. توسعه این بخش می‌تواند منابع مالی بیشتری برای حمایت از مدارس و گسترش عدالت آموزشی فراهم کند.
وی در ادامه از آغاز طرح توزیع تغذیه رایگان دانش‌آموزان کردستانی خبر داد و گفت: با اختصاص ۳۳۰ میلیارد تومان اعتبار، توزیع شیر و مواد غذایی سالم از امروز در مدارس استان آغاز شده است.
رضایی افزود: این طرح با هدف پوشش ۱۷۹ هزار دانش‌آموز دوره ابتدایی و دانش‌آموزان دوره اول متوسطه در مدارس ضمیمه، همچنین دانش‌آموزان مدارس استثنایی و شبانه‌روزی اجرا می‌شود. در تأمین اقلام مورد نیاز نیز با شرکت‌های داخلی استان قرارداد منعقد شده و مراحل قانونی و مجوزهای لازم طی شده است.
معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع آموزش‌وپرورش کردستان با اشاره به ظرفیت مدارس برای تولید انرژی خورشیدی اظهار کرد: نصب پنل‌های خورشیدی می‌تواند علاوه بر کمک به تأمین برق، زمینه ایجاد درآمد پایدار برای آموزش‌وپرورش را نیز فراهم کند.
وی افزود: اجرای یک سامانه خورشیدی با ظرفیت ۳۰ کیلووات در اداره‌کل آموزش‌وپرورش استان آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود این طرح طی یکی دو ماه آینده به بهره‌برداری برسد. همچنین شرکت توزیع نیروی برق استان، اجرای طرح نصب پنل‌های خورشیدی در ۱۰۰ مدرسه را پذیرفته و اقدامات اولیه آن انجام شده است.
رضایی با بیان اینکه در مجموع ۳۵۸ مدرسه برای اجرای طرح‌های خورشیدی شناسایی شده‌اند، گفت: از این تعداد، ۱۰۰ مدرسه در قالب طرح «شهدای میناب» و ۲۵۸ مدرسه دیگر با استفاده از درآمدهای اختصاصی آموزش‌وپرورش و حمایت منابع استانی قابلیت تجهیز دارند.
وی با اشاره به بررسی‌های کارشناسی انجام‌شده در هنرستان‌های فنی استان تصریح کرد: بر اساس برآوردهای اولیه، اجرای این طرح‌ها می‌تواند حدود ۱۰ مگاوات برق به شبکه استان تزریق کند و علاوه بر کمک به پایداری شبکه برق، زمینه درآمدزایی برای مدارس را فراهم آورد. ظرفیت هر سامانه نیز با توجه به مساحت و شرایط فنی محل نصب، متفاوت خواهد بود.
رضایی یکی از مشکلات جدی آموزش‌وپرورش استان را دریافت عوارض و هزینه‌های سنگین از سوی برخی شهرداری‌ها برای تجاری‌سازی املاک عنوان کرد و خواستار اعمال معافیت‌های قانونی و تسهیل روند صدور مجوزها شد.
وی اظهار کرد: با وجود طی مراحل قانونی برخی پروژه‌ها، هزینه‌های تعیین‌شده از سوی شهرداری‌ها به اندازه‌ای بالاست که اجرای طرح‌ها را با مشکل مواجه کرده و حتی در مواردی آموزش‌وپرورش را از ادامه کار منصرف می‌کند.
معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع آموزش‌وپرورش کردستان با اشاره به ضرورت همکاری شهرداری‌ها، فرمانداری‌ها و دستگاه‌های مرتبط گفت: انتظار می‌رود در بودجه‌های سال آینده شهرداری‌ها، معافیت‌های قانونی مربوط به آموزش‌وپرورش پیش‌بینی شود تا امکان توسعه فعالیت‌های درآمدزا و تأمین منابع مورد نیاز برای گسترش فضاهای آموزشی فراهم شود.
وی همچنین با اشاره به دریافت اخطاریه‌های ماده ۱۰۰ شهرداری درباره برخی مدارس قدیمی افزود: تعدادی از این مدارس پیش از انقلاب یا در دهه ۶۰ احداث شده‌اند و صدور اخطاریه برای آن‌ها پس از گذشت چند دهه، مشکلاتی برای فعالیت‌های آموزشی ایجاد می‌کند. لازم است این موضوع در سطح استان بررسی و برای حل آن تصمیم‌گیری شود.
رضایی با اشاره به وضعیت پرداخت سهم قانونی شهرداری‌ها از محل عوارض و منابع مربوطه نیز خواستار بررسی دقیق میزان وصول و پرداخت این سهم در شهرستان‌های استان شد و تأکید کرد که گزارش‌های نهایی باید بر اساس اطلاعات مستند و پس از بررسی اسناد مالی ارائه شود.
وی پیشنهاد کرد مجوز کلی برای تجاری‌سازی حداکثر ۱۰ درصد از املاک مازاد آموزش‌وپرورش صادر شود تا روند اجرای طرح‌ها در شهرستان‌ها تسهیل و از تکرار فرایندهای اداری و چانه‌زنی‌های متعدد جلوگیری شود.
معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع آموزش‌وپرورش کردستان با اشاره به مشکلات تأمین زمین برای ساخت مدارس در مناطق روستایی گفت: هزینه‌های مطالبه‌شده برای واگذاری زمین و انتقال اسناد مالکیت، در برخی موارد به ارقام بسیار بالایی رسیده و مشارکت خیران مدرسه‌ساز را با مشکل روبه‌رو کرده است.
وی افزود: در یک نمونه، برای واگذاری زمینی به مساحت یک‌هزار و ۵۰۰ مترمربع در یکی از روستاهای نزدیک سقز، مبلغی حدود ۱۶ میلیارد تومان مطالبه شده است؛ این در حالی است که زمین برای کاربری آموزشی در نظر گرفته شده و ساخت مدرسه در آن می‌تواند به رفع کمبود فضای آموزشی منطقه کمک کند.
رضایی خواستار همکاری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و اتخاذ تصمیمی در سطح استان برای تسهیل واگذاری زمین‌های آموزشی در روستاها شد و تصریح کرد: لازم است هزینه‌های سنگین واگذاری و انتقال سند به‌گونه‌ای مدیریت شود که روند احداث مدارس و مشارکت خیران با مانع مواجه نشود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به خسارت‌های واردشده به مراکز آموزشی استان در جریان جنگ رمضان اشاره کرد و گفت: در مجموع ۱۲۷ مرکز آموزشی دولتی و غیردولتی در استان آسیب دیدند و میزان خسارت برآوردشده به حدود سه میلیون و ۶۵۰ هزار دلار رسید.
رضایی با بیان اینکه با کمک وزارت آموزش‌وپرورش، اعتبارات ملی، منابع اختصاصی استان و همراهی مجموعه نوسازی مدارس، بخش عمده مراکز آسیب‌دیده پیش از آغاز سال تحصیلی بازسازی شدند، افزود: ۱۲۶ مدرسه برای بازگشت دانش‌آموزان به کلاس‌های درس آماده شد.
وی ادامه داد: دبیرستان نمونه دولتی حجاب سقز به دلیل آسیب سازه‌ای امکان تعمیر و بازسازی نداشت؛ از این رو با همکاری آستان قدس رضوی و اختصاص بیش از ۸۰ میلیارد تومان اعتبار، ساخت مدرسه‌ای جدید و هوشمند برای دانش‌آموزان آن آغاز شده است.
معاون پژوهش، برنامه‌ریزی و توسعه منابع آموزش‌وپرورش کردستان خاطرنشان کرد: با وجود بازسازی بخش عمده مدارس، برخی تجهیزات و امکانات مراکز آموزشی همچنان نیازمند تأمین اعتبار است. همچنین تعدادی از مدارس غیردولتی، آموزشگاه‌های زبان و مراکز پیش‌دبستانی که در ساختمان‌های استیجاری یا املاک خصوصی فعالیت می‌کردند، دچار خسارت شده‌اند و برای جبران زیان‌های واردشده به آن‌ها نیز باید راهکار مناسبی پیش‌بینی شود.
معافیت عوارض مدارس نیازمند رفع موانع قانونی است
در ادامه، رئیس شورای اسلامی شهر سنندج اظهار کرد: مدیریت شهری سنندج همواره آموزش‌وپرورش را نهادی متعلق به مردم و نسل آینده شهر دانسته و تلاش کرده است در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی خود از مدارس حمایت کند؛ با این حال، برخی محدودیت‌های قانونی مانع از اجرای تعدادی از پیشنهادهای حمایتی شده است.
فرزاد زارعی با اشاره به ضوابط مربوط به عوارض شهرداری افزود: تعرفه‌های عوارض هر سال از سوی شورای شهر تصویب و پس از تأیید کمیته انطباق لازم‌الاجرا می‌شود؛ بنابراین، شهرداری نمی‌تواند خارج از چارچوب قانونی، معافیت یا تخفیفی را اعمال کند.
زارعی با بیان اینکه شورای شهر سنندج پیش‌تر برای حمایت از یک فضای آموزشی در محدوده میدان کوهنورد، تخفیف ۱۰۰ درصدی عوارض را پیشنهاد داده بود، گفت: این مصوبه با مخالفت کمیته انطباق مواجه شد. از این رو، برای عملیاتی شدن معافیت‌های موردنظر آموزش‌وپرورش، لازم است ابتدا موانع قانونی برطرف و هماهنگی‌های لازم با مراجع مرتبط انجام شود.
رئیس شورای اسلامی شهر سنندج همچنین به مشکلات مربوط به تعیین تکلیف کاربری‌های آموزشی در طرح‌های تفصیلی اشاره کرد و افزود: بر اساس مقررات مورد استناد، در برخی موارد با گذشت پنج سال از تصویب طرح تفصیلی و اجرا نشدن کاربری پیش‌بینی‌شده، مالکان می‌توانند حقوق قانونی خود را پیگیری کنند. این موضوع درباره زمین‌هایی که برای احداث مراکز آموزشی در نظر گرفته شده‌اند نیز اهمیت دارد و ممکن است در صورت تأخیر در تعیین تکلیف، امکان استفاده آموزشی از این اراضی از بین برود.
وی ادامه داد: در برخی موارد، تغییر کاربری سه لکه آموزشی در کمیسیون ماده پنج مورد موافقت قرار گرفته، اما شرط ارائه سند شش‌دانگ برای صدور پروانه مطرح شده است؛ شرطی که آموزش‌وپرورش به دلایل حقوقی امکان تأمین آن را نداشته است. انتظار می‌رود این موضوع از طریق رایزنی با کمیسیون ماده پنج پیگیری شود تا مشکلات اجرایی پروژه‌ها کاهش یابد.
زارعی با اشاره به سهم قانونی آموزش‌وپرورش از برخی منابع و عوارض شهری بیان کرد: شهرداری سنندج با وجود محدودیت‌های مالی و مشکلات مربوط به تأمین هزینه‌های جاری، تلاش کرده است تعهدات خود را در قبال آموزش‌وپرورش انجام دهد و در زمینه تجهیز مدارس و رفع نیازهای آن‌ها نیز تا حد امکان همکاری داشته باشد.
رئیس شورای اسلامی شهر سنندج یکی دیگر از مشکلات موجود را موانع پیش روی تجاری‌سازی املاک مازاد آموزش‌وپرورش دانست و گفت: برخی از این املاک، از جمله محدوده سه‌راه شریف‌آباد، از ظرفیت مناسبی برای ایجاد درآمد پایدار برخوردارند؛ اما موضوع تعریض معابر و سایر محدودیت‌های شهرسازی، روند اجرای طرح‌ها را دشوار کرده است.
وی با اشاره به تجربه تعریض در محدوده میدان آزادی سنندج افزود: در آن مورد، با همکاری مجموعه آموزش‌وپرورش، اقدامات لازم برای تعریض انجام شد و نتیجه آن به بهبود شرایط شهری و منافع عمومی کمک کرد. در پروژه‌های جدید نیز لازم است شورای عالی شهرسازی و کمیسیون ماده پنج برای رفع موانع مرتبط با تعریض و کاربری زمین همکاری کنند.
زارعی تأکید کرد: شورای شهر سنندج آمادگی دارد در چارچوب قوانین، برای تسهیل تجاری‌سازی املاک آموزش‌وپرورش و افزایش درآمدهای اختصاصی این مجموعه همکاری کند؛ مشروط بر آنکه کاربری‌های آموزشی و ظرفیت این اراضی برای تأمین نیازهای آموزشی آینده حفظ شود.
وی در پایان با اشاره به تلاش‌های مجموعه آموزش‌وپرورش استان برای توسعه فضاهای آموزشی گفت: حل مشکلات مربوط به عوارض، صدور مجوزها و کاربری زمین‌ها نیازمند تعامل میان آموزش‌وپرورش، شهرداری‌ها، فرمانداری‌ها و مراجع تصمیم‌گیر در حوزه شهرسازی است تا ضمن رعایت قانون، امکان استفاده بهتر از ظرفیت املاک آموزشی فراهم شود.