موضوع حذف احتمالی خانوارها پس از پایان مهلت خوداظهاری و انتشار آمار ثبت درخواست‌ها مطرح شده است. در مرحله نخست، حدود ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار، شامل بیش از ۴۰ میلیون نفر، برای بررسی وضعیت اقتصادی و دریافت افزایش اعتبار کالابرگ شناسایی شده بودند. در نهایت، حدود ۱۰ میلیون و ۹۰۰ هزار خانوار اطلاعات خود را ثبت کردند.
با این حال، اختلاف میان تعداد خانوارهای شناسایی‌شده و ثبت‌نام‌کنندگان را نباید به‌معنای حذف قطعی ۱۰ میلیون نفر از کالابرگ دانست. آمار اعلام‌شده مربوط به تعداد خانوارها است، نه تعداد افراد؛ ضمن اینکه ثبت‌نکردن فرم در مرحله نخست، به‌تنهایی وضعیت نهایی هر خانوار را مشخص نمی‌کند.
مسئولان پیش‌تر تأکید کرده‌اند که هدف از خوداظهاری، جمع‌آوری اطلاعات اقتصادی و بازنگری در فهرست مشمولان حمایت‌های معیشتی است و محدودیت زمانی به‌تنهایی نباید مبنای محروم‌کردن متقاضیان قرار گیرد.
چرا از خانوارها خوداظهاری گرفته شد؟
فرایند خوداظهاری با هدف بررسی دقیق‌تر شرایط اقتصادی خانوارها و شناسایی افرادی اجرا شد که به حمایت معیشتی بیشتری نیاز دارند. در این مرحله، از سرپرستان خانوارهای شناسایی‌شده خواسته شد اطلاعات اقتصادی خود را از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند ثبت کنند.
اطلاعات ثبت‌شده می‌تواند در بررسی وضعیت درآمدی و دارایی خانوارها و تصمیم‌گیری درباره افزایش اعتبار کالابرگ مورد استفاده قرار گیرد. به این ترتیب، دولت درصدد است دامنه مشمولان افزایش اعتبار را بر اساس اطلاعات تکمیل‌شده و منابع مالی در دسترس مشخص کند.
بنابراین، باید میان دو موضوع تفاوت قائل شد: نخست، اعتبار کالابرگی که خانوار پیش‌تر دریافت می‌کرد و دوم، افزایش اعتبار جدید که دریافت آن به شرایط و فرایند شناسایی مشمولان وابسته است.
آیا اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ حذف می‌شود؟
بر اساس توضیحات رسمی منتشرشده در مهرماه، اعتبار فعلی یک میلیون تومانی کالابرگ همچنان برقرار اعلام شده و فرایند خوداظهاری برای بررسی افزایش اعتبار جدید انجام شده است. در نتیجه، نباید صرفاً به دلیل تکمیل‌نشدن فرم خوداظهاری، حذف قطعی اعتبار فعلی را نتیجه گرفت.
افزایش اعتبار جدید نیز در چارچوب برنامه حمایتی دولت و برای گروه‌های واجد شرایط دنبال شده است. در این طرح، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی به ازای هر فرد مطرح شد؛ اما برخورداری از این افزایش با دریافت اعتبار پایه کالابرگ یکسان نیست و شرایط هر مرحله باید بر اساس اطلاعیه‌های رسمی بررسی شود.
مبلغ افزایش کالابرگ برای خانوارها چقدر است؟
میزان افزایش اعتبار اعلام‌شده در این مرحله، به تعداد اعضای مشمول خانوار بستگی دارد. بر مبنای افزایش ۵۰۰ هزار تومان برای هر نفر، محاسبه اعتبار به شکل زیر است:
| تعداد اعضای خانوار | میزان افزایش اعتبار |
|---|---|
| یک نفر | ۵۰۰ هزار تومان |
| دو نفر | یک میلیون تومان |
| سه نفر | یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
| چهار نفر | دو میلیون تومان |
| پنج نفر | دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
این ارقام مربوط به افزایش اعتبار کالابرگ است، نه لزوماً مجموع اعتبار پایه و افزایش جدید. همچنین کالابرگ اعتبار خرید کالاهای مشمول طرح است و نباید آن را با یارانه نقدی قابل برداشت از حساب بانکی یکسان دانست.
جاماندگان خوداظهاری چه زمانی می‌توانند ثبت‌نام کنند؟
با پایان مهلت اولیه ثبت درخواست، یکی از پرسش‌های اصلی خانوارها زمان بازگشایی دوباره سامانه است. در توضیحات قبلی مسئولان، امکان تمدید مهلت در صورت جاماندن تعداد قابل توجهی از متقاضیان مطرح شده بود.
با این حال، برای اعلام تاریخ قطعی ثبت‌نام مجدد یا تضمین پرداخت افزایش اعتبار به تمام افرادی که در مرحله نخست درخواست نداده‌اند، باید اطلاعیه رسمی جدید منتشر شود. بنابراین، وعده فراهم‌شدن فرصت مجدد را نباید به معنای قطعی‌بودن زمان ثبت‌نام یا پرداخت اعتبار معوق برای همه افراد تلقی کرد.
متقاضیان برای پیگیری وضعیت خود می‌توانند اطلاعیه‌های رسمی را دنبال کنند و در صورت اعلام مرحله جدید، از پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به نشانی زیر استفاده کنند:
ورود به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند
اگر پیامک کالابرگ دریافت نکرده‌ایم، چه کنیم؟
دریافت‌نکردن پیامک به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره حذف خانوار کافی نیست. در جریان اجرای مرحله نخست، درباره ارسال پیامک‌ها و اختلال موقت برخی خدمات سامانه نیز گزارش‌هایی منتشر شد و مسئولان از ادامه فرایند اطلاع‌رسانی خبر دادند.
خانوارها بهتر است برای پیگیری وضعیت خود، اطلاعیه‌های رسمی و درگاه‌های معرفی‌شده را بررسی کنند و اطلاعات شخصی یا بانکی خود را در اختیار لینک‌های ناشناس قرار ندهند. همچنین نباید صرف انتشار خبرهایی با عنوان «حذف قطعی ۱۰ میلیون نفر» را معادل اعلام رسمی حذف مشمولان دانست.
جمع‌بندی؛ آیا حذف ۱۰ میلیون نفر از کالابرگ قطعی است؟
آمار ثبت درخواست‌ها نشان می‌دهد همه خانوارهای شناسایی‌شده در مرحله نخست، فرم خوداظهاری را تکمیل نکرده‌اند؛ اما این اختلاف آماری به‌تنهایی حذف قطعی افراد از کل طرح کالابرگ را ثابت نمی‌کند.
نکته مهم این است که اعتبار پایه کالابرگ با افزایش اعتبار جدید تفاوت دارد و وضعیت نهایی جاماندگان به تصمیم‌های اجرایی و اطلاعیه‌های رسمی بعدی بستگی خواهد داشت. ازاین‌رو، تا زمانی که تصمیم قطعی و مشخصی درباره حذف گروهی از مشمولان اعلام نشده است، نمی‌توان خبر حذف قطعی ۱۰ میلیون نفر را تأییدشده دانست.