تغییر سیستم ساتا به حالت اینترنتی به‌جای تسهیل امور، با محدودیت‌های زمانی و ضعف در اطلاع‌رسانی، باعث افزایش سرگردانی و صف‌های حضوری بازنشستگان نیروهای مسلح شده است. این وضعیت باعث شده بازنشستگان برای ثبت درخواست‌های خود دوباره مجبور به مراجعه حضوری و انتظار در دفاتر باشند که راهکار منطقی آن، باز کردن سایت به‌صورت ۲۴ ساعته و توزیع بار ترافیکی است
بازنشستگان نیروهای مسلح، قشری هستند که سال‌ها از عمر خود را در خدمت به امنیت و آرامش این سرزمین گذرانده‌اند؛ اما امروز در دوران بازنشستگی، برای دریافت یک وام که حق قانونی و معیشتی آن‌هاست، باید از میان هزار پیچ و خم اداری و فنی عبور کنند. آنچه در ماه‌های اخیر به‌عنوان «اینترنتی‌شدن فرآیند درخواست وام» در سیستم ساتا معرفی شده، به جای آنکه گره‌ای از کار بازنشستگان باز کند، خود به معضلی تازه تبدیل شده است.
ساتا اینترنتی شد؛ اما برای چه کسی؟
بر اساس مشاهدات و گزارش‌های میدانی، چند ماهی است که سیستم پرداخت وام ساتا اینترنتی شده و در روزهای پنجم و پانزدهم هر ماه، سایت درخواست وام را تا سقف اعتبارات دریافت می‌کند. حال آنکه:
· اطلاع‌رسانی بسیار ضعیف صورت گرفته و بسیاری از بازنشستگان از زمان دقیق و شرایط ثبت درخواست بی‌خبرند.
· صدها بازنشسته در همان دو روز محدود، سرگردان و آواره بین خانه و دفتر ساتا شده‌اند.
· در همان روزهای حساس، دسترسی به سایت عملاً غیرممکن یا بسیار دشوار است؛ چه از اینترنت خانگی و چه با مراجعه حضوری به ساتا.
· صف‌های طولانی در دفاتر ساتا شکل گرفته و ده‌ها نفر منتظر کمک مدیران جوان دفاتر هستند تا شاید بتوانند وارد سایت شوند و درخواست خود را ثبت کنند — کاری که ظاهراً برای خود کارکنان ساتا نیز ساده نیست.
پرسش اصلی: هدف از اینترنتی‌کردن درخواست وام چه بود؟
بدیهی‌ترین انتظار از اینترنتی‌شدن یک فرآیند اداری این است که زحمت مراجعه حضوری از دوش ارباب‌رجوع برداشته شود و او در هر ساعت از شبانه‌روز بتواند درخواست خود را ثبت کند. اما آنچه در عمل رخ داده، دقیقاً نقطه مقابل این انتظار است:
· بازنشسته باز هم باید به ساتا مراجعه کند.
· باز هم باید در صف بایستد.
· باز هم باید منتظر کمک دیگران باشد تا شاید بتواند درخواست ثبت کند.
اگر قرار است بازنشسته در نهایت به دفتر ساتا برود، تفاوت این روش با روش سنتی چیست؟ جز این است که اکنون هم زحمت حضوری باقی مانده و هم استرس و سرگردانی دیجیتال به آن اضافه شده است؟
پیشنهاد منطقی و ساده
یک راهکار بدیهی وجود دارد که به‌نظر می‌رسد مسئولان مربوطه از آن غافل مانده‌اند:
سایت به‌صورت ۲۴ ساعته و در تمام روزهای ماه، درخواست وام را از بازنشستگان دریافت کند. سپس بر اساس اولویت‌بندی و پارامترهای تعیین‌شده (نظیر سابقه، نیاز، نوبت و …)، زمان پرداخت وام به هر فرد اعلام شود.
این روش هم بار ترافیکی سایت را توزیع می‌کند، هم از صف‌های حضوری جلوگیری می‌کند، هم استرس بازنشسته را کاهش می‌دهد و هم اصل «تسهیل» را محقق می‌سازد. محدودکردن ثبت درخواست به دو روز در ماه، آن هم با سایتی که در همان دو روز از کار می‌افتد، تصمیمی است که تنها می‌تواند نتیجه‌ای جز نارضایتی و فرسودگی روانی این قشر داشته باشد.
جمع‌بندی؛ دو احتمال، هر دو تاسف‌بار
در تحلیل این وضعیت، دو احتمال متصور است:
۱. اگر این وضعیت عمدی باشد، باید تبریک گفت به کسانی که توانمندی خود را در اذیت و آزار پیرمردهای بازنشسته نیروهای مسلح به اثبات رسانده‌اند؛ چرا که هیچ توجیه منطقی برای پیچیده‌ترکردن فرآیندی که باید ساده‌تر شود، وجود ندارد.
۲. اگر عمدی نباشد و ناشی از ناتوانی و ناآگاهی مدیریتی باشد، واقعاً باید تاسف خورد؛ چرا که این قشر، سال‌ها در سنگرهای مختلف از کشور دفاع کرده و امروز در مقابل ساده‌ترین حق خود، یعنی «دریافت یک وام»، به دیوار بی‌تدبیری برخورد می‌کند.
نتیجه‌گیری
بازنشستگان نیروهای مسلح، شایسته احترام و تکریم‌اند، نه سرگردانی در صف‌ها و پشت سایت‌های از کار افتاده. انتظار می‌رود مسئولان ساتا و نهادهای مربوطه:
· اطلاع‌رسانی شفاف و به‌موقع درباره زمان و شرایط ثبت درخواست وام داشته باشند.
· سایت را به‌صورت شبانه‌روزی و پایدار در اختیار بازنشستگان قرار دهند.
· اولویت‌بندی و زمان‌بندی پرداخت را پس از ثبت درخواست، به‌صورت سیستمی اعلام کنند.
· و در نهایت، به جای افزودن بر تشریفات، از تشریفات بکاهند .
آن‌ها که عمر خود را برای امنیت این سرزمین گذاشتند، حداقل حق‌شان این است که در دریافت حق قانونی‌شان، آواره پشت درهای بسته سایت و دفتر نباشند.