به نقل از جهان نیوز، بازار سهام در نخستین جلسه معاملاتی آبان، نشانه‌های تازه‌ای از افزایش فشار عرضه را به نمایش گذاشت.
برخلاف روزهای پایانی مهر که بخشی از شرکت‌های کوچک و متوسط در برابر افت نمادهای بزرگ مقاومت می‌کردند، معاملات ابتدای ماه جدید با کاهش همزمان شاخص کل و هم‌وزن همراه شد.
مهم‌ترین تفاوت معاملات دیروز با جلسات گذشته، گسترش دامنه فروش و افزایش خروج نقدینگی حقیقی بود.
سرمایه‌گذاران حقیقی در حالی نزدیک به هشت همت از بازار خارج کردند که ارزش معاملات خرد افزایش یافت؛ ترکیبی که نشان می‌دهد رشد گردش معاملات بیشتر با افزایش عرضه همراه بوده است.
از سوی دیگر، ورود پول به صندوق‌های طلا در کنار خروج نقدینگی از سهام و صندوق‌های درآمد ثابت، از تغییر ترجیحات بخشی از سرمایه‌گذاران حکایت دارد. با این حال، برای ارزیابی مقصد نقدینگی باید جریان پول در سایر ابزارهای مالی نیز بررسی شود.
سقوط ۱۲۹ هزار واحدی؛ فشار فروش فراگیر شد
شاخص کل بورس تهران با کاهش ۱۲۹ هزار و ۱۳۷ واحدی معادل ۱.۵۸ درصد به محدوده ۸ میلیون و ۴۴ هزار واحد رسید و بخش دیگری از رشد هفته‌های گذشته را از دست داد.
شاخص هم‌وزن نیز ۰.۸۵ درصد کاهش یافت. افت همزمان دو شاخص نشان می‌دهد برخلاف معاملات پایانی مهر، فشار فروش تنها به شرکت‌های بزرگ محدود نبوده و بخش گسترده‌تری از بازار را دربرگرفته است.
فرابورس نیز روندی مشابه داشت؛ شاخص کل این بازار ۰.۶۱ درصد و شاخص هم‌وزن آن ۰.۶۵ درصد کاهش یافت. منفی شدن همزمان شاخص‌های بورس و فرابورس، نشانه‌ای از گستردگی فشار عرضه در معاملات امروز بود.
معاملات خرد افزایش یافت؛ فروشندگان فعال‌تر شدند
ارزش معاملات خرد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی به ۴۶ هزار و ۱۶۹ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که نسبت به ۴۲ هزار و ۸۳۳ میلیارد تومان آخرین جلسه معاملاتی مهر، حدود ۷.۸ درصد افزایش نشان می‌دهد.
ارزش کل معاملات بازار ۱۱۴ هزار و ۴۷۸ میلیارد تومان بود که معاملات خرد ۴۰ درصد آن را تشکیل داد. این نسبت در آخرین جلسه مهر ۲۹ درصد بود؛ بنابراین سهم معاملات خرد از کل ارزش معاملات ۱۱ واحد درصد افزایش یافت.
در بورس تهران نیز ارزش معاملات به ۴۰ هزار و ۵۶۵ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که چهارشنبه گذشته ۳۷ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بود.
افزایش ارزش معاملات در شرایط افت شاخص‌ها، به‌تنهایی نشانه تقویت تقاضا نیست. زمانی که این افزایش با خروج سنگین پول حقیقی همراه می‌شود، می‌توان آن را نشانه تشدید جابه‌جایی سهام میان فروشندگان حقیقی و خریداران، از جمله حقوقی‌ها، دانست.
خروج ۷.۹۸ همت پول؛ بزرگان همچنان در صدر فروش
خالص خروج پول حقیقی از سهام دیروز ۷ هزار و ۹۷۹ میلیارد تومان ثبت شد؛ رقمی که نسبت به خروج ۴ هزار و ۱۵۰ میلیارد تومانی آخرین جلسه مهر، حدود ۹۲ درصد افزایش یافته است. این رقم سومین رکورد خروج پول از بورس بوده است.
از مجموع نقدینگی خارج‌شده، ۵ هزار و ۸۲۱ میلیارد تومان مربوط به شرکت‌های بزرگ و ۲ هزار و ۱۵۹ میلیارد تومان مربوط به شرکت‌های کوچک بود. بنابراین حدود ۷۳ درصد خروج پول حقیقی از نمادهای بزرگ اتفاق افتاد.
با این حال، خروج بیش از دو همت پول از شرکت‌های کوچک نشان می‌دهد فشار عرضه دیگر به نمادهای شاخص‌ساز محدود نیست. این تغییر با کاهش شاخص هم‌وزن نیز همخوانی دارد.
سهم حقیقی‌ها از خریدها ۶۲ درصد و از فروش‌ها ۷۹ درصد بود. اختلاف ۱۷ واحد درصدی دو طرف معاملات نشان می‌دهد حقیقی‌ها در سمت فروش حضور بسیار پررنگ‌تری داشته‌اند.
همزمان ۸۱۷ میلیارد تومان پول حقیقی از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شد؛ موضوعی که نشان می‌دهد خروج نقدینگی تنها به بازار سهام محدود نبوده است.
تحلیل رفتاری؛ فروشندگان کنترل بازار را گرفتند
سرانه خرید هر نماد روز شنبه ۷۳.۶ میلیون تومان و سرانه فروش ۱۱۹.۹ میلیون تومان ثبت شد. بنابراین نسبت قدرت فروش به خرید در این معیار به حدود ۱.۶۳ برابر رسید.
این اختلاف نشان می‌دهد فشار عرضه در سطح نمادها افزایش یافته و فروشندگان توانسته‌اند موقعیت برتری در معاملات پیدا کنند.
البته در محاسبه سرانه به ازای هر کد حقیقی، میانگین خرید ۸۱.۱ میلیون تومان و میانگین فروش ۶۰ میلیون تومان بود؛ یعنی سرانه خرید حدود ۱.۳۵ برابر فروش ثبت شد.
تفاوت این دو معیار نشان می‌دهد برای تشخیص وضعیت بازار نباید تنها به سرانه معاملات تکیه کرد. خروج نزدیک به هشت همت پول حقیقی و سهم ۷۹ درصدی حقیقی‌ها از فروش‌ها، تصویر روشن‌تری از غلبه عرضه ارائه می‌دهد.
تحلیل بنیادی؛ بازار به دنبال ارزیابی دوباره قیمت‌ها
بورس تهران پس از دوره‌ای از رشد سریع و ثبت رکوردهای تاریخی، وارد مرحله‌ای شده که سرمایه‌گذاران حساسیت بیشتری نسبت به ارزش‌گذاری شرکت‌ها نشان می‌دهند. در چنین شرایطی، فاصله قیمت سهام با سودآوری واقعی شرکت‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
برای شرکت‌های بزرگ، نرخ ارز، قیمت‌های جهانی محصولات، هزینه انرژی و وضعیت صادرات از متغیرهای مهم تعیین‌کننده سودآوری هستند. تغییر انتظارات درباره این عوامل می‌تواند بر تصمیم سرمایه‌گذاران اثر بگذارد، هرچند داده‌های امروز به‌تنهایی علت مشخصی برای افزایش فروش در این شرکت‌ها ارائه نمی‌کند.
در شرکت‌های کوچک و متوسط نیز گزارش‌های تولید و فروش، هزینه تأمین مالی، کیفیت سود و نقدشوندگی اهمیت دارد. گسترش فشار فروش به این گروه نشان می‌دهد صرف کوچک بودن شرکت دیگر مانع کاهش قیمت سهام نیست.
چرا افزایش معاملات مانع سقوط نشد؟
علی مومنی، کارشناس بازار سرمایه گفت: مهم‌ترین ویژگی معاملات روز گذشته، همزمانی افزایش ارزش معاملات خرد با خروج سنگین پول حقیقی است.
این کارشناس ادامه داد: این وضعیت نشان می‌دهد اگرچه گردش سهام افزایش یافته، اما عرضه سرمایه‌گذاران حقیقی از تقاضای آنها بیشتر بوده است.
وی افزود: گسترش دامنه فشار فروش است. در روزهای پایانی مهر، شاخص هم‌وزن در برخی جلسات مثبت باقی می‌ماند، اما امروز افت ۰.۸۵ درصدی آن نشان داد بخش بیشتری از بازار تحت تأثیر افزایش عرضه قرار گرفته است.
مومنی تاکید کرد: جابه‌جایی نقدینگی میان ابزارهای مالی یعنی خروج پول از سهام و صندوق‌های درآمد ثابت، همزمان با ورود یک هزار و ۳۳۹ میلیارد تومان به صندوق‌های طلا، نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران به دنبال تغییر ترکیب دارایی‌های خود هستند. البته این داده‌ها برای نتیجه‌گیری درباره انتقال مستقیم منابع میان این بازارها کافی نیست.
آبان با یک هشدار جدی برای بورس آغاز شد
بورس تهران در نخستین جلسه معاملاتی آبان با سه نشانه منفی مواجه شد: سقوط ۱۲۹ هزار واحدی شاخص کل، خروج نزدیک به هشت همت پول حقیقی و سرایت فشار فروش به سهام کوچک و متوسط.
افزایش معاملات خرد نیز نتوانست مانع افت بازار شود؛ زیرا جریان نقدینگی همچنان به نفع فروشندگان بود.
با این حال، ادامه مسیر بازار را نمی‌توان صرفاً بر اساس یک جلسه معاملاتی تعیین کرد. اکنون مهم‌ترین متغیرها برای ارزیابی وضعیت بورس، کاهش شدت خروج پول حقیقی، بازگشت تقاضا به نمادهای بزرگ و کوچک و حفظ گردش معاملات در شرایط متعادل‌تر خواهد بود.