تولید تنها ۱۰ دستگاه سایپا آریا در نیمه نخست سال ۱۴۰۵، در آستانه آغاز موعد تحویل این کراس اوور، ابهاماتی درباره اجرای تعهدات سایپا ایجاد کرده است.
سایپا آریا به عنوان نخستین کراس اوور ملی سایپا، از سال ۱۳۹۹ در مسیر توسعه و تجاری سازی قرار گرفت. با این حال، با گذشت چند سال از معرفی این خودرو و اعلام برنامه های مختلف برای آغاز تولید انبوه، عرضه آن با تاخیر همراه شد. اکنون با انتشار نخستین بخشنامه فروش و نزدیک شدن به موعد تحویل تعهدات، میزان تولید آریا و برنامه سایپا برای افزایش تیراژ آن اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
آریا بر پایه پلتفرم SP۱۰۰ توسعه یافته و سایپا طی سال های گذشته مراحل مختلف آزمایش و آماده سازی آن را دنبال کرده است. در سال ۱۴۰۲ اعلام شد که ۳۵ دستگاه از این خودرو با پیشرانه M۲۰ در حال گذراندن آزمون های فنی هستند و برنامه ریزی برای آغاز تولید انبوه آن از تیرماه ۱۴۰۳ انجام شده است. با این حال، این زمان بندی محقق نشد و تغییر در قوای محرکه خودرو نیز به طولانی تر شدن روند عرضه آن انجامید.
روند آماده سازی سایپا آریا در سال های بعد ادامه پیدا کرد و در سال ۱۴۰۵، نمونه نهایی این خودرو در اختیار رسانه های خودرویی قرار گرفت. تیم آخرین خودرو نیز فرصت بررسی و تست این محصول را پیدا کرد، اتفاقی که در ادامه روند آماده سازی آریا برای ورود به بازار صورت گرفت.
سایپا پیش از این، در تاریخ ۸ بهمن ۱۴۰۴، نخستین بخشنامه فروش آریا را در قالب طرح مشارکت در تولید منتشر کرده بود. بر اساس شرایط اعلام شده در این بخشنامه، موعد تحویل خودروهای ثبت نامی از اسفند ۱۴۰۵ تا مرداد ۱۴۰۶ تعیین شده است. با نزدیک شدن به آغاز این بازه زمانی، بررسی آمار تولید آریا و میزان پیشرفت برنامه تجاری سازی آن اهمیت بیشتری پیدا می کند، به ویژه آنکه ارزیابی وضعیت تولید این خودرو می تواند تصویری روشن تر از شرایط پیش روی سایپا برای ایفای تعهدات فروش ارائه دهد.
جدول اولین بخشنامه فروش سایپا
آمار تولید سایپا آریا در شش ماه نخست ۱۴۰۵
| نام خودرو | تعداد دستگاه تولید شده تا پایان شهریور ۱۴۰۵ |
| آریا سایپا | ۱۰ |
سایپا برای تحویل آریا چه برنامه‌ای دارد؟
نکته قابل توجه آن است که بر اساس آمار مورد استناد، در شش ماه نخست سال ۱۴۰۵ تنها ۱۰ دستگاه سایپا آریا تولید شده است. این در حالی است که موعد تحویل خودروهای ثبت نام شده در نخستین طرح مشارکت در تولید این محصول از اسفند ۱۴۰۵ آغاز می شود و تا مرداد ۱۴۰۶ ادامه دارد.
با توجه به فاصله زمانی باقی مانده تا آغاز تحویل، میزان تولید آریا در ماه های آینده می تواند نقش تعیین کننده ای در روند ایفای تعهدات سایپا داشته باشد. با این حال، اطلاعات دقیقی درباره تعداد متقاضیان و ثبت نام کنندگان در نخستین طرح فروش آریا منتشر نشده و مشخص نیست چه تعداد از مشتریان در این طرح مشارکت کرده اند و سایپا چه میزان تعهد تحویل برای این خودرو ایجاد کرده است. از سوی دیگر، ارزیابی دقیق وضعیت تعهدات شرکت مستلزم اطلاع از میزان تولید در ماه های آینده و تعداد خودروهای آماده تحویل نیز هست.
نگرانی درباره زمان بندی تحویل محصولات سایپا در شرایطی مطرح می شود که موضوع تاخیر در تحویل برخی خودروهای این شرکت، از جمله خودروی شاهین، نیز مورد توجه مشتریان قرار داشته است. بر اساس اطلاعات موجود درباره تعهدات معوق شاهین، برخی خریداران با تاخیر طولانی در دریافت خودروهای ثبت نامی خود مواجه شده اند و گزارش هایی از تاخیر حدود دو ساله در تحویل برخی از این خودروها مطرح شده است. با این حال، برای تعمیم این موضوع به تمام تعهدات شاهین یا مقایسه مستقیم آن با وضعیت آریا، باید آمار دقیق و به روز تعهدات معوق و تحویل های انجام شده در دسترس باشد.
از این رو، تا زمانی که اطلاعات بیشتری درباره حجم تعهدات و برنامه تولید سایپا منتشر نشود، نمی توان درباره امکان یا عدم امکان تحویل به موقع آریا نتیجه گیری قطعی کرد.
از سوی دیگر، با توجه به اینکه بخشی از موعدهای تحویل آریا به سال ۱۴۰۶ اختصاص دارد، برنامه تولید سال آینده و مشخصات خودروهای تحویلی نیز اهمیت پیدا می کند. سال ساخت و سال مدل خودرو باید مطابق ضوابط مربوط و اطلاعات ثبت شده در اسناد آن باشد؛ با این حال، تعیین موعد تحویل در سال ۱۴۰۶ به تنهایی اثبات می کند که خودروها الزاماً باید در همان سال تولید شوند.
در مجموع، پس از چند سال از معرفی آریا و اعلام برنامه های مختلف برای تولید انبوه آن، اکنون میزان افزایش تیراژ و نحوه اجرای تعهدات فروش، مهم ترین موضوعات پیش روی این پروژه به شمار می روند. باید دید سایپا در ماه های آینده چه برنامه ای برای افزایش تولید این کراس اوور اجرا می کند، چرا که با توجه به وضعیت فعلی تولید و تعهدات معوق سایپا در قبال سایر محصولات، این احتمال وجود دارد که تحویل آریا نیز در موعد مقرر انجام نشود و با تاخیر همراه باشد.