آیین‌نامه جدید مدیریت رفت‌وآمد کارکنان با هدف کاهش ترافیک، مصرف سوخت و آلودگی هوا از سوی معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد. بر اساس این آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند کارکنانی را که امکان انجام وظایفشان به‌صورت غیرحضوری وجود دارد، حداقل دو روز در هفته دورکار کنند.
دولت با ابلاغ آیین‌نامه جدید مدیریت رفت‌وآمد کارکنان، مجموعه‌ای از سیاست‌ها را برای کاهش استفاده از خودروهای شخصی، توسعه حمل‌ونقل عمومی و افزایش بهره‌وری در دستگاه‌های اجرایی به اجرا می‌گذارد. دورکاری بخشی از این برنامه است که در کنار محدودیت‌های جدید برای مأموریت‌های حضوری و استفاده از پارکینگ‌های سازمانی پیش‌بینی شده است.
این آیین‌نامه در جلسه ۲۲ مهر ۱۴۰۵ هیئت وزیران و به پیشنهاد سازمان اداری و استخدامی کشور تصویب شد و در تاریخ ۲۹ مهر با شماره ۸۹۰۰۱ از سوی معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد.
دورکاری حداقل دو روز در هفته برای کارمندان دولت
بر اساس ماده ۳ آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند کارکنانی را که تمام یا بخشی از فعالیت‌هایشان قابلیت انجام دورکاری دارد، حداقل دو روز در هفته به‌صورت غیرحضوری به کار بگیرند.
اجرای این سیاست نباید باعث اختلال در استمرار خدمات دستگاه‌ها شود. همچنین دستگاه‌های اجرایی باید زیرساخت‌های امن و سازوکارهای لازم برای مدیریت وظایف کارکنان دورکار را فراهم کنند.
بنابراین، برخورداری از دورکاری به نوع فعالیت شغلی و امکان انجام وظایف بدون حضور فیزیکی بستگی دارد و آیین‌نامه بر حفظ کیفیت و تداوم خدمات تأکید دارد.
هدف دولت؛ کاهش استفاده از خودروی شخصی به ۳۰ درصد
یکی از اهداف اصلی آیین‌نامه جدید، تغییر شیوه رفت‌وآمد کارکنان و کاهش وابستگی به خودروهای شخصی است.
مطابق ماده ۲، دستگاه‌های اجرایی باید حداکثر ظرف سه سال شرایطی فراهم کنند که دست‌کم ۷۰ درصد کارکنان از روش‌هایی غیر از استفاده انفرادی از خودروی شخصی برای رفت‌وآمد استفاده کنند. این روش‌ها شامل موارد زیر است:
- پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری
- استفاده از حمل‌ونقل عمومی
- استفاده از خودروی اشتراکی با حداقل سه سرنشین
- سرویس رفت‌وآمد کارکنان
- استفاده از موتورسیکلت برقی
بر این اساس، سهم استفاده از خودروی شخصی باید به حداکثر ۳۰ درصد کارکنان محدود شود.
دستگاه‌ها همچنین موظف‌اند با رضایت کارکنان، اطلاعات مربوط به محل سکونت، شیوه فعلی رفت‌وآمد و امکان دسترسی به حمل‌ونقل عمومی را جمع‌آوری و تحلیل کنند تا برنامه مدیریت سفر کارکنان بر اساس شرایط واقعی تدوین شود.
تعیین یک روز در هفته به‌عنوان روز بدون خودروی شخصی
بر اساس تبصره ماده ۲، هر دستگاه اجرایی باید یک روز در هفته را به‌عنوان «روز بدون خودروی شخصی» تعیین کند و کارکنان را به استفاده از روش‌های جایگزین رفت‌وآمد تشویق کند.
در این روز، پارکینگ سازمانی صرفاً برای خودروهای سازمانی قابل استفاده خواهد بود. همچنین دستگاه‌ها باید در چارچوب اعتبارات مصوب، کارکنانی را که بدون خودروی شخصی به محل کار می‌آیند، تشویق کنند و تسهیلات لازم برای استفاده از دوچرخه، اسکوتر و وسایل نقلیه برقی را فراهم آورند.
کمک‌هزینه رفت‌وآمد به چه کارمندانی تعلق می‌گیرد؟
ماده ۶ آیین‌نامه، شرایط پرداخت کمک‌هزینه ماهانه رفت‌وآمد را مشخص کرده است. بر اساس این ماده، این کمک‌هزینه به کارکنانی تعلق می‌گیرد که از خودروی شخصی یا خودروی سازمانی برای رفت‌وآمد استفاده نمی‌کنند یا با حمل‌ونقل عمومی به محل کار می‌روند.
در زمینه استفاده از پارکینگ اختصاصی کارکنان نیز اولویت با گروه‌هایی از جمله افراد دارای معلولیت، بیماران خاص، مادران دارای فرزند شیرخوار، خودروهای سازمانی، خودروهای برقی و اشتراکی و کارکنانی است که امکان استفاده از حمل‌ونقل عمومی را ندارند.
ممنوعیت مأموریت حضوری برای فعالیت‌های قابل انجام به‌صورت آنلاین
یکی دیگر از محورهای آیین‌نامه جدید، کاهش حضور فیزیکی غیرضروری در جلسات و فعالیت‌های اداری است.
بر اساس ماده ۷، جلسات، نشست‌ها، دوره‌های آموزشی و فعالیت‌هایی که امکان برگزاری یا انجام آن‌ها بدون حضور فیزیکی وجود دارد، باید به‌صورت مجازی برگزار شوند.
همچنین صدور مجوز مأموریت حضوری برای فعالیت‌هایی که قابلیت انجام برخط دارند، ممنوع است. سایر مأموریت‌های حضوری نیز باید با احراز ضرورت حضور فیزیکی از سوی بالاترین مقام دستگاه یا مقام مجاز انجام شوند.
جایگزینی خودروهای بنزینی با خودروهای برقی و هیبریدی
در بخش دیگری از این آیین‌نامه، دستگاه‌های اجرایی به جایگزینی خودروهای سازمانی بنزینی با خودروهای برقی و هیبریدی مکلف شده‌اند.
خرید خودروهای سواری و وانت ساخت داخل نیز در سقف اعتبارات مصوب و با رعایت اولویت خودروهای برقی، هیبریدی، دوگانه‌سوز و سپس بنزینی مجاز خواهد بود.
اجرای آیین‌نامه چگونه ارزیابی می‌شود؟
بر اساس آیین‌نامه ابلاغ‌شده، سازمان اداری و استخدامی کشور موظف است شاخص‌های ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در اجرای این سیاست‌ها را تدوین کند.
نتایج اجرای آیین‌نامه نیز در ارزیابی سالانه دستگاه‌ها در جشنواره شهید رجایی لحاظ خواهد شد.