به گزارش سایت طلا، تازه‌ترین آمار عملکرد صنعت خودرو از تداوم افت تولید در کشور حکایت دارد. مجموع تولید خودرو در هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به ۳۵۱ هزار و ۲۰۹ دستگاه رسیده، در حالی که خودروسازان در مدت مشابه سال گذشته ۵۵۶ هزار و ۴۱۱ دستگاه خودرو تولید کرده بودند. به این ترتیب، تیراژ تولید صنعت خودرو با کاهش ۲۰۵ هزار و ۲۰۲ دستگاهی، افتی معادل ۳۷ درصد را تجربه کرده است.
این کاهش قابل‌توجه در شرایطی رقم خورده که نه‌تنها خودروسازان بزرگ کشور، بلکه شرکت‌های مونتاژکننده نیز با افت تولید مواجه شده‌اند و واردات خودرو هم نتوانسته کمبود عرضه را به شکل مؤثری جبران کند.
ایران‌خودرو و سایپا؛ کاهش نزدیک به ۱۳۹ هزار دستگاهی تولید
بررسی عملکرد دو خودروساز بزرگ کشور نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از افت تولید صنعت خودرو به کاهش تیراژ ایران‌خودرو و سایپا مربوط است.
این دو شرکت در مجموع طی هفت‌ماهه نخست سال جاری ۳۰۹ هزار و ۴۸۹ دستگاه خودرو تولید کرده‌اند؛ رقمی که در مقایسه با ۴۴۸ هزار و ۴۱۸ دستگاه تولیدشده در مدت مشابه سال قبل، از کاهش ۱۳۸ هزار و ۹۲۹ دستگاهی حکایت دارد.
ایران‌خودرو در این دوره ۲۳۴ هزار و ۷۳۷ دستگاه خودرو تولید کرده است. این شرکت در هفت‌ماهه سال گذشته ۳۱۱ هزار و ۹۸ دستگاه تولید داشت که به معنای افت ۷۶ هزار و ۳۶۱ دستگاهی تیراژ آن است.
عملکرد سایپا نیز از کاهش محسوس تولید حکایت دارد. این خودروساز در هفت ماه نخست امسال ۷۴ هزار و ۷۵۲ دستگاه خودرو تولید کرده، در حالی که تولید آن در مدت مشابه سال گذشته ۱۳۷ هزار و ۳۲۰ دستگاه بود. بنابراین سایپا با کاهش ۶۲ هزار و ۵۶۸ دستگاهی تولید مواجه شده است.
مونتاژکاران هم از موج کاهش تولید در امان نماندند
افت تیراژ تنها به خودروسازان بزرگ محدود نمانده و شرکت‌های مونتاژکننده نیز در هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ عملکرد ضعیف‌تری نسبت به سال گذشته داشته‌اند.
مدیران خودرو یکی از شرکت‌هایی است که کاهش قابل‌توجه تولید را ثبت کرده است. این شرکت در هفت ماه نخست امسال تنها ۳ هزار و ۳۳ دستگاه خودرو تولید کرده، در حالی که تیراژ آن در مدت مشابه سال گذشته به ۳۴ هزار و ۳۶۰ دستگاه می‌رسید. به این ترتیب، تولید مدیران خودرو ۳۱ هزار و ۳۲۷ دستگاه کاهش یافته است.
کرمان موتور نیز با تولید ۱۴ هزار و ۱۸ دستگاه خودرو، در مقایسه با ۲۹ هزار و ۴۱۷ دستگاه سال گذشته، افت ۱۵ هزار و ۳۹۹ دستگاهی را تجربه کرده است.
تولید بهمن موتور از ۱۸ هزار و ۵۳۹ دستگاه در هفت‌ماهه سال گذشته به ۷ هزار و ۲۵ دستگاه در سال جاری رسیده است. فرداموتور نیز با تولید ۵۴۰ دستگاه خودرو، در مقایسه با ۴ هزار و ۴۴۱ دستگاه سال گذشته، کاهش ۳ هزار و ۹۰۱ دستگاهی را ثبت کرده است.
این آمار نشان می‌دهد مشکلات تولید به بخش مونتاژ نیز گسترش یافته و شرکت‌های فعال در این حوزه هم با محدودیت‌های جدی مواجه هستند.
واردات خودرو هم نتوانست جای خالی تولید داخلی را پر کند
در کنار افت تولید خودروسازان داخلی، واردات خودرو نیز نتوانسته به اندازه‌ای که انتظار می‌رفت در تأمین نیاز بازار نقش‌آفرینی کند.
واردات خودرو می‌توانست به‌عنوان یکی از مسیرهای مکمل عرضه، بخشی از کمبود ناشی از کاهش تولید داخلی را جبران کند؛ با این حال، عقب‌ماندگی از برنامه وارداتی باعث شده این بخش نیز نتواند نقش مورد انتظار را ایفا کند.
در نتیجه، سه مسیر اصلی تأمین خودرو در کشور، یعنی تولید خودروسازان بزرگ، فعالیت مونتاژکاران و واردات، هم‌زمان با محدودیت‌هایی روبه‌رو شده‌اند؛ وضعیتی که فشار بر سمت عرضه بازار را افزایش می‌دهد.
آیا کاهش تولید به گرانی خودرو منجر می‌شود؟
کاهش تیراژ تولید در شرایطی که واردات نیز با محدودیت مواجه است، می‌تواند فاصله میان عرضه و تقاضا را افزایش دهد. زمانی که تعداد خودروهای عرضه‌شده در بازار کاهش پیدا می‌کند، حتی ثابت ماندن تقاضای مصرفی نیز ممکن است به افزایش رقابت خریداران و شکل‌گیری فشار قیمتی منجر شود.
از سوی دیگر، بخشی از کسری تولید سال‌های گذشته همچنان جبران نشده و افت تیراژ در سال جاری می‌تواند بر کمبود انباشته بازار اضافه کند. به همین دلیل، مسئله عرضه خودرو صرفاً به عملکرد هفت‌ماهه امسال محدود نمی‌شود و باید آثار عقب‌ماندگی تولید در دوره‌های گذشته را نیز در نظر گرفت.
البته میزان تولید تنها عامل تعیین‌کننده قیمت خودرو نیست. نرخ ارز، هزینه مواد اولیه و قطعات، انتظارات تورمی، سیاست‌های قیمت‌گذاری و میزان تقاضای واقعی نیز در تعیین قیمت‌ها نقش دارند.
آینده بازار خودرو به چه عواملی بستگی دارد؟
آمار افت ۳۷ درصدی تولید خودرو در هفت‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد صنعت خودرو با یکی از چالش‌های مهم خود در بخش عرضه مواجه است. کاهش تولید بیش از ۲۰۵ هزار دستگاهی در مقایسه با سال گذشته، افت تیراژ خودروسازان بزرگ و مونتاژکاران و عقب‌ماندگی واردات، همگی بر محدودیت عرضه در بازار تأکید دارند.
در چنین شرایطی، جبران کسری تولید، رفع موانع تأمین قطعات، افزایش ظرفیت تولید و تسریع در واردات می‌تواند در بهبود وضعیت بازار مؤثر باشد.
با این حال، تا زمانی که روند نزولی تولید متوقف نشود و منابع جدید عرضه به بازار اضافه نشوند، شکاف میان عرضه و تقاضا همچنان یکی از متغیرهای مهم در نوسانات بازار خودرو باقی خواهد ماند.