پرو بهطور رسمی روابط دیپلماتیک خود با جمهوری اسلامی ایران را قطع کرد. این تصمیم پرسشهایی درباره دلایل و انگیزههای لیما در شرایط فعلی منطقه مطرح کرده است.
وزارت امور خارجه پرو در بیانیهای اعلام کرد که این اقدام با استناد به اتهاماتی درباره نقش ایران در تحولات منطقهای و امور داخلی پرو انجام شده است.
در این بیانیه، قطع روابط در چارچوب «تعهد تاریخی پرو به صلح»، پایبندی به حقوق بینالملل و حمایت از دموکراسی توجیه شده است.
همچنین لیما نگرانی خود را نسبت به اختلالات احتمالی در مسیر تنگه هرمز، که اهمیت زیادی در تجارت و انتقال انرژی دارد، اعلام کرده و این موضوع را برای کشورهای آمریکای لاتین از نظر اقتصادی مهم دانسته است.
با وجود قطع روابط دیپلماتیک، پرو تأکید کرده است که ارتباطات کنسولی با ایران ادامه خواهد یافت تا منافع و حقوق اتباع دو کشور طبق کنوانسیونهای وین محفوظ بماند.
اهمیت و گستردگی روابط تهران و لیما
روابط اقتصادی و سیاسی بین ایران و پرو در مقایسه با دیگر کشورهای آمریکای لاتین محدود بوده است. بنابراین، قطع روابط بهطور مستقیم تأثیر گستردهای بر تبادلات تجاری دو کشور نخواهد داشت.
با این حال، اهمیت این تصمیم بیشتر در جنبههای سیاسی و نمادین آن نهفته است؛ بهخصوص اگر تعداد کشورهایی که سطح روابط خود را با تهران کاهش میدهند، افزایش یابد.
اهداف پرو از این اقدام
یک کارشناس مسائل آمریکای لاتین معتقد است پرو ممکن است بخواهد از طریق این اقدام، امتیازاتی از ایالات متحده کسب کند.
به گفته این تحلیلگر، محدود بودن روابط تجاری بسیاری از کشورهای منطقه با ایران و وجود تحریمهای ثانویه آمریکا موجب شده تا دولتهای آمریکای لاتین با فاصله گرفتن از تهران هزینه اقتصادی کمی متحمل شوند و در مقابل، شانس دریافت امتیازات سیاسی و اقتصادی از واشنگتن افزایش یابد.
او همچنین تأکید کرده است که هرچند پیامد مستقیم قطع روابط پرو برای ایران گسترده نیست، اما افزایش تعداد کشورهایی که از ایران فاصله میگیرند میتواند نشاندهنده انزوای سیاسی ایران باشد.
سیاست جدید آمریکا در آمریکای لاتین
همین کارشناس سیاست دولت دونالد ترامپ در قبال آمریکای لاتین را عاملی کلیدی در این تحولات دانسته است.
از نظر او، واشنگتن در تلاش است تا نفوذ خود را در آمریکای لاتین تقویت کند و از ظرفیتهای دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی برای تثبیت جایگاه خود استفاده کند.
علاوه بر این، گرایش برخی دولتهای منطقه به سیاستهای راستگرایانه و نزدیکتر شدن آنها به آمریکا میتواند به فاصله گرفتن از کشورهایی مانند ایران، چین و روسیه منجر شود.
پیامدهای قطع روابط برای ایران
قطع روابط دیپلماتیک پرو آثار اقتصادی مستقیم و قابل توجهی برای ایران به همراه نخواهد داشت؛ اما از نظر سیاسی، این اقدام اهمیت بالاتری دارد.
ادامه چنین روندی میتواند نشاندهنده تغییر آرایش سیاسی در آمریکای لاتین و تمایل کشورها به نزدیکی بیشتر به واشنگتن باشد. بنابراین، اهمیت اصلی تصمیم پرو باید در پیام سیاسی آن و رقابت قدرتها در این منطقه تحلیل شود، نه صرفاً حجم تجارت دوجانبه.