سهام گوگل پس از ثبت طولانیترین دوره کاهش ماهانه در بیش از یک دهه، اکنون با مجموعهای از اخبار مثبت وارد سپتامبر شده است. این شرکت در بحبوحه رقابت سنگین در حوزه هوش مصنوعی و چالشهای نظارتی، توانسته است با عرضه مدل جدید Gemini ۳.۸ Flash و کسب یک پیروزی مهم در پرونده ضد انحصار، بار دیگر اعتماد سرمایهگذاران را جلب کند. در این گزارش به تحلیل زمینههای این تحول و پیامدهای آن برای بازار سهام و جایگاه گوگل در اقتصاد دیجیتال میپردازیم.
چهار ماه سقوط؛ زمینهای که شکست
سهام گوگل تا پیش از سپتامبر، چهار ماه متوالی کاهش را تجربه کرده بود که طولانیترین روند نزولی از سال ۲۰۱۵ به شمار میرود. این افت عمدتاً ناشی از نگرانیها درباره عقبماندگی گوگل در رقابت هوش مصنوعی، خروج چهرههای شاخص، و بازسازی ساختاری در واحد دیپمایند بود. با این حال، ورود به سپتامبر با تحولات مثبت همراه شده است.
Gemini ۳.۸ Flash؛ تمرکز بر کدنویسی و عوامل هوشمند
گوگل در تاریخ ۳ سپتامبر مدل جدید Gemini ۳.۸ Flash را عرضه کرد که سومین مدل Flash در شش هفته اخیر محسوب میشود. این مدل به طور ویژه بر کدنویسی و وظایف عاملمحور (agentic tasks) متمرکز است؛ دو حوزهای که شرکتهای فعال در هوش مصنوعی تلاش میکنند با پیشرفت در آنها، درآمد شرکتی را افزایش دهند. گوگل این مدل را بهترین مدل استدلال و کدنویسی خود خوانده و ادعا میکند بهبود قابل توجهی نسبت به مدل ۳.۷ Flash در مهندسی نرمافزار و وظایف چندمرحلهای دارد.
تولسی دوشی، مدیر ارشد محصول در گوگل دیپمایند، به CNBC گفت که مدلهای Flash اخیر «واقعاً ما را با عملکردشان به شکل مثبت شگفتزده کردهاند» و «به ما فرصت میدهند روی آنها سرمایهگذاری بیشتری کنیم.» مدلهای Flash کوچکتر، ارزانتر و سریعتر از سیستمهای مرزی (frontier systems) هستند، و در برخی وظایف به آنها نزدیک میشوند.
استراتژی قیمتگذاری تهاجمی؛ رقابت با مایکروسافت و آنتروپیک
قیمتگذاری یکی از برگهای برنده گوگل در برابر رقباست. Gemini ۳.۸ Flash با قیمت ۷۵ سنت به ازای هر میلیون توکن ورودی و ۳.۷۵ دلار به ازای هر میلیون توکن خروجی عرضه شده است—دقیقاً همان قیمت مدل قبلی Flash، با این تفاوت که مدل جدید بهبودهای قابل توجهی در کدنویسی و استدلال دارد. گوگل همچنین سرویس Gemini Enterprise را با مدل پرداخت بهازای مصرف (pay-as-you-go)، تخفیف توکن تا ۲۰٪، سقف ماهانه هزینه عاملها، و گزینه اشتراک پایه صفر دلاری عرضه کرده است.
بر اساس اسنادی که در اختیار CNBC قرار گرفته، گوگل مستقیماً مایکروسافت و آنتروپیک را هدف گرفته و ادعا کرده که هزینههای اشتراک تکراری و مجوزهای جداگانه محصولات آنها، گزینههای گرانتر و کمانعطافتری ایجاد میکند. گیل لوریا، تحلیلگر D.A. Davidson معتقد است این مدلها گوگل را در رقابت نگه میدارد، ولی احتمالاً جایگاه «سوم دور» در بازار سازمانی را تغییر نمیدهد.
اعتماد سرمایهگذاران؛ حمایت برکشایر هاتاوی
گرگ آبل، مدیرعامل برکشایر هاتاوی، در گفتوگو با CNBC اعلام کرد که این شرکت گوگل را برنده هوش مصنوعی میداند. او گفت: «ما دید زیادی از داخل شرکتهای خود داریم که چگونه از هوش مصنوعی استفاده میکنیم و چه مزایایی به ارمغان میآورد. این علاقه فزایندهای ایجاد کرده و گوگل را بهعنوان یک بازیگر مهم میبینیم.» این اظهارات در شرایطی است که گوگل همچنان با تردید برخی تحلیلگران درباره جایگاه خود در هوش مصنوعی مواجه است.
پیروزی در دادگاه ضد انحصار؛ فروش AdX منتفی شد
یکی از مهمترین اخبار برای گوگل، رأی قاضی فدرال در پرونده ضد انحصار وزارت دادگستری بود. قاضی تصمیم گرفت گوگل مجبور به فروش صرافی تبلیغاتی AdX نشود و بهجای تقسیم ساختاری، به اقدامات رفتاری (behavioral remedies) اکتفا کند. این تصمیم پس از رأی سال گذشته درباره عدم فروش کروم، دومین پیروزی بزرگ گوگل در برابر فشارهای ضدانحصاری دولت است.
وایت فور، وکیل حقوقی و شریک شرکت Schinder Cantor Lerner، این اتفاق را «بزرگ» توصیف کرد و گفت که دادگاهها در هر دو پرونده از فروپاشی شرکت خودداری کردهاند و گوگل با «دستانی باز» وارد رقابت هوش مصنوعی میشود.
تبلیغات همچنان موتور درآمدی
در حالی که جایگاه گوگل در هوش مصنوعی توسط برخی کارشناسان بازار «ناآرام» ارزیابی میشود، کسبوکار تبلیغات این شرکت همچنان قوی است و در آخرین فصل ۱۴٪ رشد داشته است. این موتور نقدینگی، سرمایه لازم برای هزینههای سنگین زیرساخت هوش مصنوعی را فراهم میکند. تقریباً سهچهارم مشتریان گوگل کلود از محصولات هوش مصنوعی آن استفاده میکنند و توماس کوریان، مدیرعامل گوگل کلود، گفت این مشتریان حدود ۵۰٪ بیشتر از تعهدات اولیه خود هزینه میکنند.
جمعبندی تحلیلی
ترکیب عرضه مدل جدید، کاهش فشار ضد انحصار، و حمایت یک سرمایهگذار بزرگ مانند برکشایر، چشمانداز مثبتی برای گوگل در ماههای آینده ایجاد کرده است. با این حال، رقابت با آنتروپیک و مایکروسافت در بازار سازمانی همچنان جدی است و هزینههای سرسامآور زیرساخت هوش مصنوعی میتواند حاشیه سود را تحت فشار قرار دهد. استراتژی قیمتگذاری رقابتی و تمرکز بر مدلهای کوچکتر و ارزانتر، گوگل را در موقعیتی میانی قرار میدهد: نه پیشرو مطلق، اما نه بازنده. سرمایهگذاران باید نظارهگر این باشند که آیا رشد درآمدی و سهم بازار میتواند هزینههای سنگین سرمایهای را توجیه کند یا خیر.